गोवर म्हणजे काय व गोवर आजाराची कारणे, लक्षणे, उपचार जाणून घ्या – Measles in Marathi

Medical Author – डॉ. सतीश उपळकर
© हेल्थ मराठी डॉट कॉम

गोवर – Measles :

गोवर हा विषाणूपासून पसरणारा एक संसर्गजन्य आजार आहे. गोवर आजार विशेषतः लहान मुलांमध्ये अधिक प्रमाणात झालेला आढळतो. तसेच काहीवेळा मोठेपणीही गोवर होऊ शकते. गोवर आजार एकदा झाल्यास पुन्हा तो आजार त्या व्यक्तीला होत नाही.

गोवर आजाराची कारणे – Measles Causes :

गोवर हा रोग Paramyxovirus या व्हायरसच्या इन्फेक्शनमुळे होत असतो. शरीरात या विषाणूंची लागण झाल्यानंतर साधारण 10 ते 12 दिवसात गोवरची लक्षणे जाणवू लागतात.

गोवरची लक्षणे – Measles Symptoms :

• सुरुवातीला खोकला, ताप, सर्दी होणे,
• ‎डोळ्यांची जळजळ होणे, डोळे लाल होणे.
• डोळ्यांना प्रकाश सहन न होणे,
• घशात दुखणे,
• तोंडाच्या आतील बाजूस पांढऱ्या रंगाचे स्पॉट जाणवतात.
• ‎अशक्तपणा, अंग दुखणे,
अशी लक्षणे सुरवातीला जाणवतात. त्यानंतर 5 ते 7 चेहऱ्यावर व त्यानंतर पोट आणि पाठीवर लालसर बारीक आकाराचे पुरळ उटतात.

गोवर आजार असा पसरतो :

गोवरची लागण झालेल्या रुग्णाच्या खोकला, शिंका यातून गोवर आजार दुसऱ्यानांही होत असतो.अशाप्रकारे रुग्णाच्या खोकला व शिंकेद्वारे हवेतून हा आजार पसरत असतो.

गोवर आजारावरील उपचार – Measles Treatments :

गोवरवर विशेष असे उपचार केले जात नाहीत. रुग्णांत असलेल्या लक्षणांवरून उपचार केले जातात. जसे ताप असल्यास तापावरील औषध दिले जाते. त्यामुळे या आजारात सर्दी, ताप, खोकला यावरील औषधे देतात. रुग्णाने विश्रांती घेणे आवश्यक असून पुरेसे तरल पदार्थ रुग्णाच्या आहारात असावेत. साधारणपणे 8 ते 14 दिवसात ताप हळूहळू कमी होऊन पुरळसुद्धा कमी होऊन आजार बरा होतो.

गोवर प्रतिबंधात्मक उपाय :

गोवरची लागण होऊ नये म्हणून काय करावे, कोणते प्रतिबंधात्मक उपाय करावेत याची माहिती खाली दिली आहे.
• लहान बालकांना आवश्यक त्या लसी वेळेवर द्याव्यात.
• गोवर उठलेल्या रुग्णाच्या संपर्कात जाणे टाळावे.
• गोवर असलेल्या रुग्णाच्या संपर्कात आल्यास आपले हात साबणाने स्वच्छ धुवावेत.
• दूषित हातांचा स्पर्श आपले तोंड, डोळे यांना होणार नाही याची काळजी घ्यावी.

गोवर आणि लसीकरण :

MMR लसीमुळे गालगुंड (Mumps), गोवर (Measles) आणि वाऱ्याफोड्या (Rubella) ह्या तीन आजारांपासून रक्षण होते. MMR vaccine लहानपणी दिली जाते. त्यामुळे पुढे गालगुंड, गोवर आणि रूबेला अशा आजारांपासून संरक्षण होण्यास मदत होते.

लहान बालकांना नवव्या महिन्यात गोवरची लस देतात व दुसरा डोस दीड ते दुसऱ्या वर्षी देतात. गोवराची लस दिलेल्या मुलांना आयुष्यात पुढे कधीही गोवर आजार होत नाही.

(ह्या साईटवरील माहिती कॉपी पेस्ट करू नये. तसेच Youtube video बनवू नये. कॉपीराईट सूचना वाचा..)

गोवर आणि रुबेला यातील फरक :

गोवर म्हणजे Measles तर वाऱ्याफोड्या म्हणजे रुबेला किंवा German measles. गोवर आणि रुबेला ह्या दोन्ही आजारांची लागण ही वेगवेगळ्या व्हायरसपासून होत असते त्यामुळे वरील दोन्ही आजार हे भिन्नभिन्न असे आजार आहेत.

हे सुद्धा वाचा..
कांजिण्या – Chickenpox माहिती व उपाय
नागीण आजार मराठीत माहिती
त्वचेवर पुरळ उठणे व उपाय

Measles symptoms, causes, prevention & treatments information in Marathi language.