पॅरालिसिस (लकवा) : लक्षणे, कारणे, प्रकार, उपाययोजना आणि उपचार मराठीत – Paralysis in Marathi

539
views

Paralysis in Marathi paralysis attack in Marathi brain stroke in marathi information lakwa rog in marathi paralysis treatment

paralysis in Marathi paralysis attack in Marathiपक्षाघाताचा त्रास paralysis in marathi causes of paralysis in marathi paralysis treatment in marathi paralysis symptoms in marathi what is paralysis attack in hindi symptoms before paralysis attack in hindi paralysis in hindi paralysis in hindi wikipedia lakwa kyu hota hai ka yeto पॅरालिसिस (लकवा) लक्षणे, कारणे, निदान आणि उपचार मराठीत लकवा मराठी माहिती लकवा के प्रकार मुख का लकवा लकवा के उपचार लकवा से बचाव पक्षाघात लकवा का मंत्र पक्षाघात के उपचार जीभ का लकवा अर्धांगवायूचा (लकवा) झटका लकवा (Paralysis) झाल्यावर लगेच कराल हे उपाय अर्धांगवायू लक्षणे अर्धांगवायू लक्षणे मराठी लकवा के प्रकार लकवा के उपचार लकवा से बचाव लकवा होने के लक्षण मुख का लकवा लकवा होने के कारण पक्षाघात लक्षण brain stroke meaning in marathi stroke meaning in marathi details dictionary stroke disease meaning in marathi लकवा मारणे उपचार मराठी माहिती पक्षाघात आयुर्वेदिक उपचार औषधे होमिओपॅथी रामबाण उपाय अर्धांगवात पक्षाघात कारणे लकवा लक्षणे lakwa in marathi lakwa ka injection muh ka lakwa lakwa ka doctor lakwa ka ramban ilaj paralysis treatment in marathi lakwa ka ilaj lakwa kaise thik hota hai lakwa ka desi ilaj brain stroke in Marathi lakwa symptoms in Marathi lakwa causes treatment checkup test Heart attack diabetes high cholesterol high blood pressure brain diseases मेंदूचे आजार

पक्षाघात किंवा लकवा का येतो..?
मेंदूचे कार्य सुरळीतणे चालण्यासाठी मेंदूला रक्तपुरवठा व्यवस्थित होणे गरजेचे असते. मेंदूला योग्यप्रकारे रक्तपुरवठा न झाल्यास ब्रेन अॅटॅक किंवा पॅरालिसिसचा झटका येतो त्यामुळे रुग्णाच्या हाता-पायातील ताकद कमी होते. ब्रेन अॅटॅकला पक्षाघात, ब्रेन स्ट्रोक, अर्धांगवात, अर्धांगवायूचा झटका, पॅरालिसिस किंवा लकवा मारणे असेही म्हणतात.

मेंदूसंबंधी हा एक गंभीर असा न्यूरोमस्क्युलर आजार आहे यामुळे वेळीच उपचार न केल्यास रुग्णांमध्ये कायमचं अपंगत्वही येऊ शकते. उजव्या बाजूच्या मेंदूमध्ये जेंव्हा बिघाड होतो तेंव्हा डाव्या बाजूच्या हात-पाय आणि चेहऱ्यावर परिणाम होतो आणि डाव्या बाजूच्या मेंदूमध्ये जेंव्हा बिघाड होतो तेंव्हा उजव्या बाजूच्या हात-पाय आणि चेहऱ्यावर परिणाम होतो. शरीर लुळे पडते.

पक्षाघाताचे प्रकार :
Types of Paralysis in Marathi
पक्षाघाताचे दोन प्रमुख प्रकार असतात.
1) Ischemic Stroke – या प्रकारात मेंदुतील रक्‍तवाहिन्यांमध्ये रक्‍ताची गाठ तयार होते त्यामुळे मेंदूच्‍या विशिष्ट भागास रक्‍ताचा पुरवठा बंद झाल्‍यामुळे पक्षाघात होतो.
2) ‎Hemorrhagic Stroke – या प्रकारात मेंदुमधील रक्‍तवाहिन्‍या फुटून मेंदूत रक्‍तस्‍त्राव होऊन पक्षाघात होतो. पक्षाघाताचा झटका आल्यावर सीटी स्कॅन किंवा एमआरआय स्कॅनद्वारे कोणता प्रकार आहे ते उपचार करण्यापूर्वी तपासले जाते.

TIA नावाचा एक तीसरा प्रकारही असतो. TIA म्हणजे Transient Ischemic Attack यामध्ये पक्षाघाताची लक्षणे 24 तासाच्या आत निघून जातात आणि रुग्ण पूर्ववत बरा होतो. मात्र TIA ही Warning असते. एकदा TIA येऊन गेल्यास योग्य उपचार न केल्यास आपणास पुढे पक्षाघाताचा झटका येण्याची शक्यता अधिक असते. तेंव्हा TIA येऊन गेल्याससुध्दा डॉक्टरांकडून निदान आणि उपचार करून घ्यावेत. त्यामुळे पक्षाघाताचा धोका टळण्यास मदत होईल.

पक्षाघाताची लक्षणे :
Paralysis symptoms in Marathi
मेंदूचा रक्त पुरवठा बंद झाल्यामुळे किंवा मेंदूमध्ये रक्तस्त्राव झाल्यामुळे मेंदूला योग्यरित्या रक्तपुरवठा होत नाही. त्यामुळे मेंदूच्या कार्यावर विपरीत परिणाम होऊन खालील लक्षणे दिसून येतात.
• एका बाजूच्या हाता-पायाची ताकद कमी होते.
• ‎हाता-पायात लुळेपणा जाणवितो, मुंग्या येतात.
• ‎तोंड वाकडं होते, बोलण्यास त्रास होतो.
• ‎अन्न गिळण्यास आणि श्वास घेण्यास त्रास होतो.
• ‎एका डोळ्याने अंधुक दिसू लागणे.
• ‎चक्कर येणे, तोल जाणे, चेतना कमी होणे तीव्र डोकेदूखी ही लक्षणे जाणवल्‍यास त्‍वरीत वैद्यकीय उपचार घ्यावेत.

पक्षाघाताची कारणे (का येतो लकवा..?) :
Paralysis causes in Marathi
हाय ब्लडप्रेशर हे पक्षाघाताचे प्रमुख कारण आहे. उच्च रक्तदाबामुळे रक्तवाहिन्यातील लवचिकता कमी होते त्या कमजोर आणि कडक बनतात. कमजोर झालेल्या रक्तवाहिन्या मेंदूमध्ये फुटतात तेंव्हा मेंदूत रक्तस्त्राव झाल्याने पक्षाघात होतो. पक्षाघाताचे हे कारण मुख्यतः उतारवयात अधिकतेने आढळते. हाय ब्लडप्रेशरविषयी माहिती जाणून घेण्यासाठी येथे क्लिक करा..

तसेच मेंदूला रक्तपुरवठा करणाऱ्या रक्तवाहिन्यामध्ये रक्ताची गुठळी तयार झाल्याने किंवा चरबीचे, बॅड कोलेस्टेरॉलचे प्रमाण वाढल्यामुळे मेंदूला रक्तपुरवठा होण्याचा मार्ग बंद झाल्यामुळेही पक्षाघात होतो.

महाहेल्थ अॅप..
ही सर्व माहिती 'महाहेल्थ' ह्या स्मार्टफोन अॅपमध्ये दिली आहे. या मोफत अॅपमध्ये सर्व आरोग्यविषयक माहिती ऑफलाईनसुध्दा वाचता येईल. हे अॅप डाउनलोड करण्यासाठी खालील बटन क्लिक करा.

अन्य सहाय्यक कारणे :
उच्‍च रक्‍तदाब (हाय ब्लडप्रेशर), हृदयविकार, मधुमेही रुग्ण, लठ्ठपणा आणि बॅड कोलेस्टेरॉलचे प्रमाण जास्त असणाऱ्या रुग्णांमध्ये पक्षाघाताचा अधिक धोका संभवतो.
• ‎याशिवाय आधी TIA होऊन गेल्यास वैद्यकीय उपचार न केल्यास,
• ‎55 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या व्यक्तींमध्ये,
• ‎धुम्रपान-सिगारेट, तंबाखु व मद्यपान यासारखे व्यसन करणाऱ्या व्यक्तींमध्ये,
• ‎नियमित व्‍यायाम न करणाऱ्या व बैठी जीवनशैली अंगीकारलेल्या व्यक्तींमध्ये,
• ‎तेलकट, तुपकट, चरबीजन्य पदार्थ, फास्टफूड, खारट पदार्थ अतिप्रमाणात खाणाऱ्या व्यक्तींमध्ये,
• ‎कुटुंबात पक्षाघाताची अनुवंशिकता असल्यास,
• ‎गर्भनिरोधक गोळयांचा अतिवापर करणाऱ्या स्त्रियांमध्ये,
• ‎अतिमानसिक तणावामुळे पक्षाघाताचा धोका संभवतो.
उपरोक्‍त व्‍यक्‍तींना पक्षाघाताचा अधिक धोका असतो.

लक्षात ठेवा FAST –
पक्षाघाताची लक्षणे ओळखण्यासाठी FAST लक्षात ठेवा.

F – Face (Facial Weakness) : रुग्णास हसण्यास सांगा. हसताना एका बाजूचा चेहरा, ओठ आणि डोळे लटकलेले दिसल्यास ते पक्षाघाताचे लक्षण असते.

A – Arms (Arm Weakness) : रुग्णाला त्याचे दोन्ही हात पुढे व वर उचलण्यास सांगा. जर रुग्णाचा एक हात वर व समोर उचलता येत नसल्यास ते पक्षाघाताचे लक्षण असते.

S – Speech (Speech Difficulty) : रुग्णास प्रश्न विचारून तो व्यवस्थित बोलतो का ते पहा. जर त्याला बोलताना त्रास होत असल्यास ते पक्षाघाताचे लक्षण असते.

T – Time (Time to Act) : वरील लक्षणे रुग्णामध्ये दिसून आल्यास वेळ न दवडता रुग्णाला तातडीने रुग्णालयात उपचारासाठी घेऊन जावे. जवळ वाहतुकीचे साधन नसल्यास 108 या नंबरवर फोन करून रुग्णवाहिका बोलावून घ्या. पक्षाघाताचा झटका आल्यानंतरची पहिले 3 तास हे Golden Period असतात ह्या काळामध्ये रुग्णावर उपचार केल्यास रुग्ण लवकरात लवकर बरा होतो तसेच पक्षाघाताच्या झटक्यामुळे मेंदूमध्ये होणारा बिघाड थांबवता येऊ शकतो. रुग्णास वेळीच उपचार मिळाल्यास पुढील मोठा धोका टळू शकतो.

एखाद्यास लकवा मारल्यास तातडीने काय करावे..?
घरगुती तातडीचा उपाय –

एखाद्यास लकवा आल्यास तात्काळ 1 चमचा मधामध्ये 3 ते 4 लसूण पाकळ्या बारीक करून रुग्णास द्या. घरात मध उपलब्ध नसल्यास 4 लसूण पाकळ्या रुग्णास चावायला द्या आणि मुख्य म्हणजे रुग्णवाहिका बोलावून घ्या व रुग्णास हॉस्पिटलमध्ये दाखल करा.

पक्षाघात टाळण्‍यासाठी काय करावे..?
Paralysis prevention tips in Marathi
उच्‍च रक्‍तदाब नियंत्रित ठेवल्‍याने, नियमित व्यायाम केल्यामुळे आणि मद्यपान-धुम्रपान-तंबाखु यासारख्या व्यसनांपासून दूर राहिल्यास पक्षाघात टाळता येतो. पक्षाघात टाळण्‍यासाठी खालील प्रमाणे सुचना पाळाव्‍यात.
• रक्‍तदाब नियंत्रित ठेवणे.
‎मधुमेह असल्‍यास योग्‍य उपचाराने रक्‍तातील साखर नियंत्रित ठेवणे.
• ‎उच्च रक्तदाब, मधुमेह किंवा हृदय विकाराचा त्रास असल्यास डॉक्टरांकडून नियमितपणे उपचार आणि तपासणी करून घ्या.
• ‎कुटुंबातील व्‍यक्‍तीस पक्षाघाताचा त्रास असल्‍यास इतर सदस्यांनी दक्षता घ्यावी. त्यांनी उच्‍च रक्‍तदाब व मधुमेहासाठी दरवर्षी किमान एकदा तपासणी करुन घेणे आवश्यक आहे.
• ‎सर्व प्रकारचे तंबाखुसेवन व धुम्रपान थांबविणे.
• ‎मद्यपान थांबविणे. मद्यपानामुळे रक्‍तदाब एकाएकी अचानक वाढत असून त्‍यांने पक्षाघात होणे संभवते.
• ‎वजन आटोक्यात ठेवा यासाठी नियमित व्‍यायाम करावा. दररोज किमान अर्ध्या तासाचा व्यायाम करणे आवश्यक आहे. योगासने करावीत. दररोज सकाळी चालण्यास जावे. व्ययमासंबंधी अधिक माहिती वाचा..
• ‎मानसिक ताण-तणावापासून दूर राहावे.
• ‎हिरव्या भाज्‍या, फळे असलेले संतुलित आहार घेणे. आहारात लसूण, बीट यांचा समावेश करावा.
• ‎मीठ, मैदा, साखर व अन्‍न पदार्थ जसे बिस्‍कीट, तळलेले पदार्थ टाळणे.
• दररोज 4gm पेक्षा जास्त मिठाचे सेवन करू नये.

पक्षाघातसंबंधित खालिल उपयुक्त लेख सुद्धा वाचा..
हार्ट अटॅकची कारणे, लक्षणे, निदान व उपचार.
हार्ट अटॅक येऊ नये म्हणून काय करावे..?
मधुमेह (डायबेटीसची) कारणे, लक्षणे, प्रकार, निदान आणि उपाययोजना.
उच्च रक्तदाब कारणे, लक्षणे, निदान आणि उपाय माहिती.
लठ्ठपणा समस्या आणि वजन नियंत्रित ठेवण्याचे उपाय.

© कॉपीराईट विशेष सूचना : वरील माहिती आपणास कॉपी पेस्ट करून अन्य ठिकाणी वापरता येणार नाही. अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा व सूचना वाचा.

– डॉ. सतीश उपळकर
CEO, हेल्थ मराठी नेटवर्क

paralysis in Marathi
paralysis attack in Marathiपक्षाघाताचा त्रास paralysis in marathi causes of paralysis in marathi paralysis treatment in marathi paralysis symptoms in marathi what is paralysis attack in hindi symptoms before paralysis attack in hindi paralysis in hindi paralysis in hindi wikipedia lakwa kyu hota hai ka yeto पॅरालिसिस (लकवा) लक्षणे, कारणे, निदान आणि उपचार मराठीत लकवा मराठी माहिती लकवा के प्रकार मुख का लकवा लकवा के उपचार लकवा से बचाव पक्षाघात लकवा का मंत्र पक्षाघात के उपचार जीभ का लकवा अर्धांगवायूचा (लकवा) झटका लकवा (Paralysis) झाल्यावर लगेच कराल हे उपाय अर्धांगवायू लक्षणे अर्धांगवायू लक्षणे मराठी लकवा के प्रकार लकवा के उपचार लकवा से बचाव लकवा होने के लक्षण मुख का लकवा लकवा होने के कारण पक्षाघात लक्षण brain stroke meaning in marathi stroke meaning in marathi dictionary stroke disease meaning in marathi लकवा मारणे उपचार मराठी माहिती पक्षाघात आयुर्वेदिक उपचार औषधे होमिओपॅथी रामबाण उपाय अर्धांगवात पक्षाघात कारणे लकवा लक्षणे lakwa in marathi lakwa ka injection muh ka lakwa lakwa ka doctor lakwa ka ramban ilaj paralysis treatment in marathi lakwa ka ilaj lakwa kaise thik hota hai lakwa ka desi ilaj brain stroke in Marathi lakwa symptoms in Marathi lakwa causes treatment checkup test Heart attack diabetes high cholesterol high blood pressure brain diseases मेंदूचे आजार

आपली प्रतिक्रिया द्या :
वरील माहिती आपणास कशी वाटली? किंवा आपल्या काही आरोग्य विषयक समस्या, प्रश्न असल्यास आम्हाला कळण्यासाठी येथे क्लिक करा. आमचे तज्ञ डॉक्टर आपल्या विविध प्रश्नांचे निश्चितच समाधान करतील.