चक्कर येण्याची कारणे, लक्षणे व उपाय मराठीत (Vertigo in Marathi)

– डॉ. सतीश उपळकर
CEO, हेल्थ मराठी नेटवर्क

Dizziness in Marathi, Vertigo in Marathi, Vertigo problem Symptoms, Causes & Treatments in Marathi, Chakkar yene upay in Marathi

चक्कर येणे किंवा भोवळ विषयी मराठीत माहिती :

चक्कर येणे याला भोवळ येणे, व्हर्टिगो असेही म्हटले जाते. प्रामुख्याने रक्तातील साखरेची पातळी कमी झाल्यास, कानासंबंधित आजार, लो ब्लडप्रेशर, डिहायड्रेशन, मानसिक ताण यांमुळे हा त्रास होत असतो. व्हर्टिगो मध्ये शरीराचा तोल सुटतो रुग्णाला चक्कर येतात. रुग्णाला जग आपल्याभोवती फिरतेय असे वाटते. चक्कर येते तेव्हा रुग्णास मळमळ, उलट्या, अस्वस्थता, घाम येणे यासारखीही लक्षणेही दिसून येतात. तसेच चक्कर येऊन पडल्यानंतर थोडया वेळापुरती बेशुद्धीही येऊ शकते.

चक्कर येण्याची कारणे :

• कानातील विविध आजार व कानातील संक्रमणामुळे वारंवार चक्कर येऊ शकतात.
• ‎कानाच्या आतील ‘लॅबिरिन्थ’ किंवा ‘कॉकलिया’ या भागातील विविध दोषांमुळे चक्कर येण्याचे कारण सर्वाधिक आहे.
• ‎लो ब्लड प्रेशरमुळे चक्कर येऊ शकते. काही लोकांना झोपेतून उठताना, बसलेले असल्यास उठून उभे राहताना रक्तदाब अचानक कमी होण्याची समस्या जाणवते. शरीर नवीन स्थितीत येताना काही क्षणांसाठी ही भोवळ येण्याची समस्या जाणवते. या समस्येला ऑर्थोस्टेटीक अथवा पोश्चरल हायपोटेंशन असे म्हणतात. येथे क्लिक करा व लो ब्लडप्रेशरविषयी सर्व काही माहिती वाचा..
• ‎रक्तातील साखरेची पातळी कमी झाल्यास लो ब्लड शुगरमुळे चक्कर येऊ शकते. जास्त व्यायाम, उपवास यामुळे रक्तातील साखरेचे प्रमाण कमी होऊन चक्कर येते. मधुमेह माहिती मराठीत वाचा..
• ‎जुलाब-उलट्यांमुळे, उष्णता, अतिव्यायाम केल्याने शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी झाल्यास डिहायड्रेशनमुळे चक्कर येऊ शकते.
• ‎एनीमियासारख्या आजारामुळे काहीवेळा मेंदूला त्याच्या कार्यासाठी आवश्यक असणारा रक्तातून मिळणारा ऑक्सिजनचा पुरवठा तात्पुरता खंडीत झाला तर भोवळ येते.
• ‎कधी कधी हृदयाच्या आजारात ठोके चुकतात व चक्कर येते.
• ‎डोळ्यांचे आजार, ताप येणे, डोकेदुखी, मायग्रेनच्या त्रासामुळेही चक्कर येऊ शकते. मायग्रेन किंवा अर्धशिशी बद्दल माहितीसुद्धा जाणून घ्या..
• ‎मानसिक ताण आणि चिंता केल्यामुळे तसेचं काही औषधांच्या दुष्परिणामामुळेही चक्कर येऊ शकतात.

चक्कर आल्यावर कोणती लक्षणे जाणवितात..?

• गरगरणे किंवा चक्कर येणे हे व्हर्टिगोचे प्रमुख लक्षण असून यामुळे स्वतः किंवा आजूबाजूचे जग गरगर फिरत आहे असे वाटते.
• शरीराचा तोल जाणे.
• ‎तर काहीवेळा डोळ्यापुढे अंधार येणे, डोके दुखणे, डोके जड होणे, डोके गरगरणे, थकवा येणे, मळमळणे व उलट्या होणे अशी लक्षणे जाणवू लागतात.
• ‎उभे असल्यास खाली पडणे. चालताना चक्कर येऊन बेशुद्ध होऊन पडणे.
• ‎बेशुद्ध होणे यासारखी लक्षणे दिसून येतात.

चक्कर आल्यावर काय करावे..?

चक्कर आल्यानंतर कोणते प्रथमोपचार करावेत..?
• चक्कर आलेल्या व्यक्तीस आरामशीर झोपवावे.
• ‎चक्कर आल्यामुळे पडणाऱ्या व्यक्तीला उभे करू नका. त्याला आधार देऊन हळुवार खाली झोपण्यास मदत करावी.
• ‎रुग्णाचे पाय थोडे वर आणि डोके खाली करावे. त्यामुळे मेंदूकडे रक्तप्रवाह थोडा वाढेल.
• ‎चक्कर येऊन पडल्यानंतर आलेली बेशुद्धी थोडया वेळात नाहीशी होते. अनेकदा आपोआप बरे वाटते. रुग्ण शुद्धीवर येण्यासाठी त्याच्या तोंडावर हलकेसे पाणी शिंपडू शकता.
• ‎रुग्ण शुद्धीवर आल्यावरही त्याला आरामशीर झोपवावे. रुग्णास लगेच उभे राहण्यास देऊ नका.
• ‎जास्त व्यायाम, अथवा उपवास यामुळे रक्तातील साखरेचे प्रमाण कमी होऊ चक्कर येते. तेंव्हा थोडी साखर खायला दिल्यास किंवा ग्लुकोजचे पाणी दिल्यास ही चक्कर लगेच थांबते.
• ‎चक्कर येऊन गेल्यावरही रुग्णाने आपल्या डॉक्टरांकडे जाऊन तपासणी व उपचार करून घ्यावे. ज्यामुळे चक्कर येण्याच्या मूळ कारणाचे निदान होण्यास मदत होईल.

धोकादायक लक्षणे ओळखा..
चक्कर आलेल्या रुग्णात खालील धोकादायक लक्षणे दिसून आल्यास त्या रुग्णास तात्काळ डॉक्टरांकडे घेऊन जावे.
• तीव्र डोकेदुखी.
• ‎वस्तूच्या दोन-दोन प्रतिमा दिसणे (Double vision -diplopia).
• ‎डोळ्यांनी ‎अजिबात न दिसणे.
• ‎ऐकू न येणे.
• ‎बोलण्यास त्रास होणे. हाता-पायात कमजोरी जाणविणे. ही लक्षणे पक्षाघाताची असू शकतात. पक्षाघाताचा झटका येणे (Paralysis) संबंधी अधिक माहिती जाणून घेण्यासाठी येथे क्लिक करा..
• ‎चालण्यास असमर्थ असणे, पडायला होणे.
• ‎अधिक काळ बेशुद्धी असणे.
• ‎छातीत दुखणे ही लक्षणे दिसून येत असल्यास रुग्णास तातडीने दवाखान्यात घेऊन जावे किंवा 108 ह्या क्रमांकावर फोन करून रुग्णवाहिका बोलावून घ्यावी.

वारंवार चक्कर येणाऱ्यांसाठी महत्वाचा सल्ला..

Vertigo solution tips in Marathi
• झटक्याने उठल्यावर रक्तदाब घसरतो व मग आपल्याला चक्कर येते. तेव्हा सांभाळा, बेडवरून उठताना हळुवार उठा.
• ‎वारंवार चक्कर येण्याचा त्रास होत असल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने निदान आणि उपचार करून घ्यावेत.
• ‎मानसिक ताण-तणावापासून दूर राहावे. यासाठी प्राणायाम, ध्यानधारणा करू शकता.
‎नियमित व्यायाम आणि योगासने करावीत.
• ‎संतुलित आहार घ्यावा.

चक्कर येणे या आजारासंबंधीत खालील उपयुक्त लेखसुद्धा वाचा..
मायग्रेन डोकेदुखी – अर्धशिशीचा त्रास व उपाय (Migraine in Marathi)
फेफरे येणे, फिट येणे, अपस्मार आजार (Epilepsy in Marathi)
पित्ताचा त्रास आणि उपाय (Acidity in Marathi)
पक्षाघात, लकवा मराठीत माहिती (Paralysis in Marathi)

Chakkar yene in marathi mahiti, chakkar yene karne, lakshne, gharelu upay, home remedies, upchar marathi.

© Healthmarathi.com
कॉपीराईट विशेष सूचना -
वरील माहिती कॉपी-पेस्ट करू नये. ही माहिती कॉपी करून शेअर किंवा video तयार करू नये. अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा व DMCA कॉपीराईट सूचना वाचा.