पोट साफ न होण्याची कारणे व त्यावरील घरगुती उपाय (Constipation upay in Marathi)

Constipation upay in Marathi, pot saf hone upay in marathi, Baddhakoshtata upay, baddhakoshtata in Marathi.

पोट साफ न होणे किंवा बध्दकोष्ठता म्हणजे काय..?
बैठे काम, चुकीचा आहार घेणे, व्यायामाचा अभाव, अवेळी खाणे, अवेळी झोपणे अशा अनेक कारणांमुळे नियमितपणे शौचास होत नाही. कधी कधी घट्ट शौचास होते आणि जोर देऊन शौचास झाल्याने मूळव्याधीचा त्रास होण्याचीही शक्‍यता असते. यासाठी रोज सकाळी पोट साफ होणे यावर उपाय खाली दिले आहेत.

पोट साफ न झाल्याने कोणकोणता त्रास होतो..?
• ‎शौचास होताना त्रास होणे,
• कधी कधी खडा तयार होऊन शौचास जोर द्यावा लागणे, यामुळे मूळव्याध होणे,
• ‎पोट गच्च होणे, पोटात गॅस होणे,
• सतत ढेकर येणे, पोटात गॅस होणे, तोंडाचा उग्र वास येणे, डोके दुखणे, अस्वस्थता, भूक मंदावणे, रक्तदाब वाढणे,
• ‎चिडचिड होणे, कंटाळा येणे अशा अनेक तक्रारी पोट साफ न झाल्यास होत असतात.

पोट साफ न होण्याची कारणे :
बैठे काम, चुकीचा आहार, व्यायाम न करणे यामुळे पचनशक्तीच्या कार्यामध्ये बिघाड झाल्यामुळे हा त्रास होतो. आहारामध्ये तेलकट पदार्थ, मैदायुक्त पदार्थ, फास्टफूड, मांसाहार असे फायबर्स नसणारे पदार्थ अधिक खाणे तसेच पाणी कमी पिण्याच्या सवयीमुळे पोट साफ न होण्याची समस्या होत असते.

पोट साफ होण्यासाठी औषधे घ्यावीत का..?
पोट साफ होत नाही म्हणून यावरील गोळ्या किंवा औषधे वारंवार घेणे टाळावे. कारण या औषधांमुळे आतड्याच्या नैसर्गिक कार्यावर प्रतिकूल परिणाम होऊन बद्धकोष्ठता अधिक बळावते. औषधांची सवय झाल्याने औषधे घेतल्याशिवाय आतडे आपली नैसर्गिक कार्ये पार पाडत नाहीत. यासाठी योग्य आहार, व्यायाम आणि काही घरगुती उपाय याद्वारे ही समस्या दूर केली पाहिजे. खाली रोज पोट साफ होण्यासाठी उपयुक्त उपाय दिले आहेत.

पोट साफ न होणे घरगुती उपाय :
एरंडेल तेल –

आयुर्वेदानुसार एरंडेल तेल सारक गुणांचे असून बद्धकोष्ठतेवर उपयुक्त असते. रोज सकाळी उपाशीपोटी एक चमचा एरंडेल तेल खावे. यामुळे पोट नियमित साफ होण्यास मदत होते.

कोमट पाणी व लिंबू –
रोज सकाळी उपाशीपोटी कोमट पाण्यात एक लिंबू पिळावे. या पाण्यात चमचाभर एरंडेल तेल घालूनही ते पाणी पिऊ शकता. त्यानंतर 15 ते 20 मिनिटांत प्रेशर येऊन पोट साफ होण्यास मदत होईल.

त्रिफळा चूर्ण –
रात्री झोपण्यापूर्वी एक ग्लास गरम पाण्यात 2 चमचे त्रिफळा चूर्ण घालून ते मिश्रण प्यावे. यामुळे सकाळी पोट साफ होण्यास मदत होते. त्रिफळा चूर्णात हिरडा, बेहडा आणि आवळा ही आयुर्वेदिक घटक असतात. यामुळे पचनशक्ती सुधारते, आतड्यांच्या मांसपेशींचे कार्यही सुधारते.

अळशीच्या बिया –
रात्रभर अळशीच्या बिया भिजत घालाव्यात. सकाळी उपाशीपोटी भिजवलेली अळशी चाऊन खावी तसेच उरलेले अळशीचे पाणीदेखील प्यावे. यामुळे पोट साफ होण्यास मदत होते.

मनुका –
काळ्या मनुका रात्रभर पाण्यात भिजत घालाव्यात. सकाळी उपाशीपोटी भिजवलेल्या मनुक्याचं पाणी प्यावे आणि भिजलेल्या मनुकाही चावून खाल्ल्याने बद्धकोष्ठतेचा त्रास आटोक्यात राहण्यास मदत होते. 

नियमित पोट साफ होण्यासाठी काय करावे..?
पोट साफ होण्यासाठी उपाययोजना खाली दिल्या आहेत.

योग्य आहार घ्या..
हिरव्या पालेभाज्या, ताजी फळे, फळभाज्या, मोड आलेली कडधान्ये, दूध, ताक, तूप यांचा आहारात समावेश करावा. हिरव्या पालेभाज्यांमध्ये, फळांमध्ये फायबरचे प्रमाण जास्त असून ते पोट साफ होण्यास मदत करते. पाणीही पुरेसे प्यावे. दिवसातून किमान 8 ते 10 ग्लास पाणी प्यावे.

नियमित व्यायाम करावा..
‎बैठी कामे असलेल्या लोकांनी रोज कमीत कमी अर्ध्या तासासाठी चालणे, पायऱ्या चढणे-उतरणे, सायकलिंग यासारखे व्यायाम केल्याने पोटाच्या स्नायूंचा व्यायाम होतो. त्यामुळे घेतलेल्या अन्नाचे पचन व्यवस्थित होते व गॅस, बद्धकोष्ठता यासारख्या तक्रारी दूर होतात. व्यायामात योगासने, प्राणायाम यांचाही समावेश करू शकता.

पचनास जड पदार्थ खाणे टाळावे..
तळलेले पदार्थ, मैदायुक्त पदार्थ, बेकरी प्रोडक्ट, मसालेदार पदार्थ, मांसाहार, हरबरा, मटार, बटाटा, कोबी इत्यादी पदार्थ जास्त प्रमाणात सेवन करणे टाळावे. यामुळे पोट साफ होत नाही, अपचन होते त्यामुळे गॅसेसच्या तक्रारीही होतात. यासाठी असे पदार्थ सतत खाणे टाळावे.

सवयी बदला..
अवेळी जेवणे टाळावे. एकाच वेळी भरपेट जेऊ नका. तीन ते चार वेळा थोडे थोडे खावे. जेवताना सावकाश व प्रत्येक घास चावून खावावा. ‎गडबडीत, पटपट खाणे टाळावे. जेवणानंतर लगेच झोपू नये. तसेच दिवसा झोपू नये आणि रात्री जागरण करू नये. तंबाखू, सिगारेट, मद्यपान अशी सर्व प्रकारची व्यसनेही टाळावीत.

पोटात गॅस होत असल्यास हे करा उपाय..
नियमित पोट साफ न झाल्याने पोटात गॅस होण्याची समस्याही अनेकांना असते. पोटात गॅस होण्याची कारणे आणि पोटातील गॅस कमी करण्याचे उपाय यांची माहिती जाणून घेण्यासाठी येथे क्लिक करा.

– डॉ. सतीश उपळकर
CEO, हेल्थ मराठी नेटवर्क

© कॉपीराईट विशेष सूचना : वरील माहिती आपणास कॉपी पेस्ट करून अन्य ठिकाणी वापरता येणार नाही. अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा व सूचना वाचा.

Constipation Causes, symptoms, and treatments in Marathi.


आपली प्रतिक्रिया द्या :
वरील माहिती आपणास कशी वाटली? किंवा आपल्या काही आरोग्य विषयक समस्या, प्रश्न असल्यास आम्हाला कळण्यासाठी येथे क्लिक करा. आमचे तज्ञ डॉक्टर आपल्या विविध प्रश्नांचे निश्चितच समाधान करतील.