मलेरिया हिवताप मराठीत माहिती – Malaria in Marathi

– डॉ. सतीश उपळकर
CEO, हेल्थ मराठी नेटवर्क

Malaria in Marathi, Malaria Hivtap Symptoms, Causes, Prevention & Treatments in Marathi

मलेरिया किंवा हिवताप म्हणजे काय..?

मलेरिया हा एक प्राणघातक असा संसर्गजन्य रोग आहे. एनोफिलिस डासाची मादी चावल्यामुळे प्लाजमोडियम नावाच्या परजिवीमुळे मलेरिया होतो. यामध्ये थांबून थांबून ताप येत असतो याशिवाय शरीरात थंडी भरणे, अंग थरथरणे, डोकेदुखी, उलटी होणे, मळमळ, अंगदुखी यासारखी लक्षणे मलेरियात असतात. मलेरिया रोग हा हिवताप या नावांनेसद्धा ओळखला जातो.

मलेरियावर वेळेत उपचार न केल्यास डिहायड्रेशन, अशक्तपणा, मेंदूचा मलेरिया, यकृतास बाधा, आणि किडन्या निकामी होणे यासारखे गंभीर परिणाम होऊ शकतात. मलेरियावर योग्य उपचाराअभावी मृत्युही येऊ शकतो. मुले, गर्भवती महिला, आणि वयस्कर लोकांना या आजाराचा जास्त धोका असतो.

मलेरियाचे प्रकार :

Types of malaria in Marathi
प्लाज्मोडियम परजीवीच्या 4 प्रमुख जाती आहेत. यानुसार मलेरियाचे प्रकार होतात.
1) प्लाज्मोडियम वायवॅक्स
2) ‎प्लाज्मोडियम ओवेल
3) ‎प्लाज्मोडियम फैल्सिपैरम
4) ‎प्लाज्मोडियम मलेरीया
प्लाज्मोडियम वायवॅक्स आणि ओवेल हे परजीवी 48 ते 72 तासापर्यंत RBC मध्ये राहतात. त्यामुळे ह्यामध्ये दर तीन दिवसांनी ताप येत असतो. प्लासमोडियम फेल्सिपेरम व प्लासमोडियम वायवॅक्स हे कमी क्षमतेचे आजार आहेत. तर प्लाज्मोडियम मलेरीया हा सर्वात धोकेदायक प्रकार आहे.

मलेरियाची कारणे :

Malaria causes in Marathi
मलेरिया कसा पसरतो..?
एनोफिलिस डासाची मादी चावल्यामुळे प्लाजमोडियम नावाच्या परजिवीमुळे मलेरिया होतो. मलेरियास कारक असणारे प्लाजमोडियम परजीवी हे एनोफिलिस नावाच्या मादा डासांच्या लाळ ग्रंथीत राहतात.
एनोफिलिस मादा डास स्वस्थ व्यक्तीस चावल्यास, प्लाजमोडियम परजीवी त्या व्यक्तीच्या शरीरात, रक्तात पोहचतात. प्लाजमोडियम परजीवी रक्तात पोहचून लाल रक्तपेशींवर (RBC) गंभीर परिणाम करतात आणि यकृतात पोहचून आपली संख्या वाढवतात. मलेरिया पसरविणारे डास पाण्याच्या ठिकाणी, अस्वच्छ ठिकाणी अधिक वेगाने वाढतात.

कधी-कधी या रोगाचा प्रसार मलेरिया बाधित रक्त संक्रमनातून व अवयवदानातून होऊ शकतो. मलेरियाचे परजीवी रक्तातील लाल पेशींमध्ये राहत असल्याने मलेरिया संक्रमित व्यक्तिपासून रक्तदानाद्वारे किंवा दुषित सिरिंज किंवा अंगप्रत्यारोपनाद्वारे परजीवी दुसऱ्‍या व्यक्तीमंध्ये जातात. तसेच मलेरिया बाधित गरोधर मातेकडूनही नवजात बालकाला मलेरियचा प्रसार होऊ शकतो.

मलेरिया लक्षणे :

Symptoms of Malaria in Marathi
• थंडी वाजून ताप येणे.
• ‎थांबून-थांबून ताप येत राहणे.
• ‎डोके दुखणे.
• ‎अंगदुखी, शरीरात वेदना होणे.
• ‎स्नायू दुखणे, मांसपेशींमध्ये वेदना होणे.
• ‎मळमळणे, उलटी होणे.
• ‎सांध्यांच्या ठिकाणी वेदना होणे.
• ‎नाडीची गती जलद होणे.
• ‎जुलाब, अतिसार यासारखी लक्षणे मलेरियामध्ये दिसू शकतात.

मलेरियाचे निदान कसे करतात :

Malaria diagnosis test in Marathi
पेशंट हिस्ट्री, शारिरीक तपासणी आणि थांबून-थांबून ताप येणे, थंडी वाजणे, मळमळणे, प्लीहा वृद्धी यासरख्या लक्षणांच्या आधारे मलेरियाचे निदान करण्यास मदत होते.
साधारणपणे बोट टोचून रक्त घेतले जाते आणि सुश्मदर्शक यंत्रामध्ये त्याचे निरीक्षण केले जाते. मलेरिया ऍन्टीजन तपासणा-या काही जलद चाचण्या उपलब्ध असुन यामुळे निदान दहा मिनिटात होते.
रक्त तपासणी – RBC मध्ये प्लाज्मोडियम परजीवी आढळतात. तर पांढऱ्या पेशींची संख्या कमी आढळते.
तसेच रक्त स्मिअर्सद्वारे मलेरियाचे निदान केले जाते.

मलेरिया उपचार माहिती मराठीत :

Malaria treatment in Marathi
थांबून-थांबून ताप येणे, थंडी वाजणे यासारखी लक्षणे दिसून येत असल्यास डॉक्टरांकडून रोगाचे निदान व उपचार करून घ्या.
मलेरियाच्या प्रकारानुसार उपचार करण्यात येतात. त्यामुळे डॉक्टरांकडूनचं उपचार करून घेणे आवश्यक असते.
वायवॅक्स मलेरीया भारतात जास्त प्रमाणात आढळतो. वायवॅक्स मलेरीया असल्यास क्लोरोक्वीनच्या गोळ्यांचा डोस तीन दिवस डॉक्टर देतील व त्यानंतर लिवरमधून प्लाज्मोडियम परजीवी नाहीसे करण्याकरीता प्रायमाक्यवीन गोळीचा कोर्स 14 दिवस दिला जाईल. यात डॉक्टरांनी दिलेली औषधे वेळेवर नियमितपणे घेणे आवश्यक असते.
फालसीपेरम मलेरीया हा प्रकारही काही प्रमाणात भारतात आढळतो. फालसीपेरम मलेरीया रुग्णांना क्लोरोक्वीनची गोळी देऊ नये. यामध्ये ACT (Arctsunate combination therapy) च्या गोळीचा कोर्स 3 दिवस घेणे आवश्यक आहे, कारण फालसीपेरम मलेरीया हा मेंदूपर्यंत जाऊन प्राणघातक ठरू शकतो. म्हणून हिवतापाची लागण झालेल्या रुग्णाने डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार पूर्ण औषधोपचार करून घ्यावा.

मलेरिया होऊ नये म्हणून ह्या करा प्रतिबंधात्मक उपाययोजना :

Malaria prevention tips in Marathi
• कोणताही ताप अंगावर काढू नका.
• ‎कोणत्याही तापावर डॉक्टरांसल्ल्याशिवाय परस्पर औषधे घेणे टाळावे. ताप सदृश्य लक्षणे जाणवल्यास तात्काळ डॉक्टरांकडे जावे.
• ‎अनेक दिवसांपासून थांबून थांबून ताप येत असल्यास डॉक्टरांशी संपर्क साधावा. आणि रक्त परिक्षण करुन घ्यावे.
• ‎डासांपासून रक्षण करणे हाच सर्वोत्तम उपाय आहे. आपल्या घराशेजारी कचरा, सांडपाणी साचू देऊ नये. घराचा व आजूबाजूचा परिसर स्वच्छ ठेवा.
• ‎घराच्‍या भोवताली व छतांवर वापरात नसणारे टाकावू टायर, बाटल्या इ साहित्‍य ठेऊ नये.
• ‎घरातील दारे आणि खिडक्यांना डास प्रतिबंधक जाळ्या लावाव्यात.
• ‎ मलेरिया पसरवणारे डास विशेषतः संध्याकाळच्या वेळी वावरत असतात. त्यामुळे संध्याकाळच्या वेळी डासनाशक औषधांचा वापर करावा.

हे लेख सुद्धा वाचा..
डेंग्यू ताप मराठीत (Dengue fever in Marathi)
चिकूनगुण्या आजार (Chikungunya in Marathi)
लेप्टोस्पारोसिस आजार (Leptospirosis in Marathi)
स्वाईन फ्लूची मराठीत माहिती (Swine flu in Marathi)
विविध साथीच्या आजारांची मराठीत माहिती वाचा (Infectious diseases in Marathi)

Malaria disease in marathi language meaning, hivtap in marathi pdf download book free, Malaria hivtap rogachi lakshane, karne, upchar, nidan marathi mahiti, infectious diseases.

© Healthmarathi.com
कॉपीराईट विशेष सूचना -
वरील माहिती कॉपी-पेस्ट करू नये. ही माहिती कॉपी करून शेअर किंवा video तयार करू नये. अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा व DMCA कॉपीराईट सूचना वाचा.