केळी खाण्याचे फायदे व नुकसान मराठीत माहिती

Health Benefits of Bananas in Marathi, Banana Nutrition Guide and Health Benefits in Marathi.

केळी खाण्याचे आरोग्यदायी फायदे :
केळे हे आरोग्यवर्धक व बलदायक असे सर्वांना आवडणारं फळ आहे. केळी बाराही महिने बाजारात उपलब्ध असतात. केळ्यामध्ये 110 कॅलरीज असतात त्यामुळे भूक लागलेली असल्यास केळे खाणे उपयोगी ठरते. पोटॅशियम, मँगनीज, लोह, फॉलिक अॅसिड, फायबर्स, स्टार्च व सेल्युलोज अशी कर्बोदके, व्हिटॅमिन B, व्हिटॅमिन C, अल्फा कॅरॉटिन व बीटा कॅरॉटिन ही कॅरॉटिनाइड फायटोकेमिकल्स यासारखी आपल्या शरीरासाठी आवश्यक असणारी अनेक पोषकघटक केळ्यात मोठ्या प्रमाणात असतात. केळी खाल्याने मांसपेशी बळकट होतात, थकवा दूर होतो. केळी योग्य वेळी आणि योग्य प्रमाणात खाल्ल्यास त्याचे शरीराला अधिक फायदे होतात.

फॅट आणि कोलेस्टेरॉल फ्री..
केळ्यामध्ये नैसर्गिकरित्या फॅट आणि कोलेस्टेरॉल नसतात त्यामुळे हेल्दी डायटमध्ये केळ्याचा समावेश असतोच. फॅटमुळे चरबी वाढणे, कोलेस्टेरॉल वाढणे यासारख्या समस्या होतात. केळी खाल्याने कोलेस्टेरॉलही कमी होण्यास मदत होते.

पोटॅशियम भरपूर असते..
एका केळ्यामध्ये 400 mg पोटॅशियम असते. आपल्या शरीराला अनेक खनिज व क्षारांची गरज असते. शरीरासाठी जसे कॅल्शियम महत्त्वाचे असते तसेच पोटॅशियमही गरजेचे असते. मांसपेशी आणि नाड्यांच्या (Nerves) कार्यासाठी पोटॅशियमची गरज असते. पोटॅशियममुळे शरीरातील रक्तप्रवाह सुरळीत राहतो. त्यामुळे हाय ब्लडप्रेशरच्या त्रासामध्येही केळे उपयोगी ठरते. याशिवाय व्यायामामुळे येणारे muscle cramps किंवा पायात पेटके येणे (पायात गोळा येणे) यासारखा त्रासही पोटॅशियममुळे होत नाही.

मुलांच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त..
मेंदूच्या विकासासाठीही पोटॅशियमची गरज असते, म्हणून वाढत्या वयातील मुलांना केळी खाण्याचा सल्ला डॉक्टरांकडून दिला जातो. पौष्टिक, सकस आहार म्हणून लहान मुलांना रोज एक केळे खाण्यास द्यावे. केळे खाल्याने मुलांना सर्दी किंवा कफाचा त्रास होऊ नये यासाठी मुलांना केळे हे दुपारच्या वेळेसच खाण्यास द्यावे. 

वजन वाढण्यास उपयुक्त..
एका केळ्यामध्ये जवळपास 100 ते 120 कॅलरीज असतात शिवाय अनेक उपयुक्त पोषक घटक असतात. त्यामुळे तुम्ही कृश असाल किंवा वजन वाढत नसल्यास आहारात आरोग्यवर्धक व बलदायक असणाऱ्या केळ्याचा समावेश करा. केळी खाल्याने मांसपेशी बळकट होतात, थकवा दूर होतो.

कॅल्शियम आणि लोह..
केळ्यामध्ये कॅल्शिअम, लोहही मुबलक असते त्यांमुळे हाडांच्या आरोग्यासाठी किंवा हाडांचा ठिसूळपणा (ऑस्टीओपोरॉसीस) हा आजार टाळण्यासाठी रोज एक केळे खावे. तसेच केळ्यामध्ये लोहाचे प्रमाण भरपूर असल्यामुळे हिमोग्लोबिन कमी असणाऱ्यांनी रोज एक केळे खाणे फायदेशीर ठरते. केळ्यामुळे रक्तातील हिमोग्लोबीनचे प्रमाण वाढते.

मँगनीज..
केळ्यात शरीराला आवश्यक असणाऱ्या मँगनीज ह्या पोषकतत्वाचे प्रमाणही मुबलक असते. एका केळ्यात 0.3 mg मँगनीज असते. एका प्रौढ व्यक्तीला दिवसाला 1.8 ते 2.3 mg मँगनीजची गरज असते. हाडांच्या आरोग्यासाठी आणि चयापचय क्रियेसाठी मँगनीजची गरज असते.

फायबर्स..
एका केळ्यामध्ये 3 ग्रॅम तंतुमय पदार्थ (फायबर्स) असतात. त्यामुळे नियमित पोट साफ होण्यासाठी यामुळे मदत होते. त्यामुळे बद्धकोष्ठता (कॉन्स्टिपेशनचा) त्रास असल्यास केळे खाल्याने आतड्यांच्या स्नायूंची हालचाल व्यवस्थित होऊन आतड्यात साचलेला मल पुढे ढकलण्यास मदत होते.

व्हिटॅमिन B6..
प्रत्येक व्यक्तीला साधारण दोन मिलीग्रॅम इतकी B6 या जीवनसत्त्वाची गरज असते. केळ्यात भरपूर प्रमाणात B6 जीवनसत्त्व असते. एका केळ्यामध्ये दिवसाच्या गरजेपैकी तब्बल 35% व्हिटॅमिन B6 असते. या जीवनसत्वामुळे शरीरात नवीन पेशी निर्माण होण्यास मदत होते. B6 जीवनसत्त्वाच्या कमतरतेमुळे शरीरातील हिमोग्लोबिनची पातळी घटते, शरीराची वाढ खुंटते, हात-पायही भरपूर दुखतात. लहान मुलांमध्ये B6 जीवनसत्त्वांचं प्रमाण घटल्यास त्यांना सारख्या फिट्स येतात.

केळी खाताना कोणती काळजी घ्यावी..?
केळी खाण्याचे नुकसान किंवा कोणी केळी खाऊ नयेत..?

केळी खाण्याचे फायदे अनेक आहेत मात्र त्या फायद्यांचा शरीरास उपयोग होण्यासाठी केळी योग्य वेळी आणि योग्य प्रमाणात खाणे गरजेचे आहे. यासाठी खाली केळी खाण्याचे तोटे, कोणी केळी खाऊ नयेत, केळी कधी खावी, केळी खाण्याची योग्य वेळ याविषयी महत्वाच्या सूचना दिल्या आहेत..
• एका दिवसात एक किंवा दोनच केळी खावीत.
• केळे हे एकदम सकाळी किंवा रात्री खाऊ नये, कारण यामुळे कफाचा त्रास होण्याची शक्यता असते.
• सर्दी, खोकला झालेला असताना किंवा दम्याचा (अस्थमाचा) त्रास असल्यास केळी खाऊ नयेत.
• केळे खाल्याने मुलांना सर्दी किंवा कफाचा त्रास होऊ नये यासाठी मुलांना केळे हे दुपारच्या वेळेसच खाण्यास द्यावे.
•  सकाळी उपाशीपोटी केळी खाल्यामुळे पोटात गॅस होणे, पोटदुखी, उलटी, अतिसार यासारखे त्रास होऊ शकतात.
• मधुमेह असल्यास केळी खाणे टाळावे.
• लठ्ठपणा असल्यास किंवा वजन वाढलेले असल्यास केळी खाऊ नयेत. एका केळ्यामध्ये जवळपास 100 ते 120 कॅलरीज असतात त्यामुळे आणखी वजन वाढू शकते. 
• आयुर्वेदानुसार दूध आणि केळी एकत्र करून खाऊ नये. दूध व केळी एकत्र करून खाणे हे विरुद्ध आहार मानले आहे.
• कृत्रिमरीत्या पिकविलेली केळी खाऊ नयेत यासाठी बाजारातून केळी आणताना ती नैसर्गिकरीत्या पिकलेली आहेत की नाही ते पाहावे.
• जास्त पिकलेली केळी खाऊ नयेत.

डायबेटीस असल्यास केळी खाऊ शकतो का..?
मधुमेह असल्यास केळी खाणे टाळावे. केळ्यात 14 ग्रॅम साखर असून कर्बोदकेही भरपूर प्रमाणात असतात. केळी खाण्याने रक्तातील साखरेच्या प्रमाणात वाढ होऊ शकते.  त्यामुळे डायबेटीस रुग्णांनी केळी खाणे टाळावे. मधुमेह असल्यास कोणती फळे खावीत, कोणता आहार घ्यावा हे जाणून घेण्यासाठी येथे क्लिक करा.

गरोदरपणात केळी खावी का..?
गरोदरपणात केळी खाऊ शकता. केळ्यातील उपयुक्त पोषकतत्वे, व्हिटामिन्स व मिनरल्समुळे बाळाचा सर्वांगीण विकास होण्यास मदत होईल शिवाय गरोदरपणात होणाऱ्या बद्धकोष्ठतेपासूनही दूर राहता येईल. गरोदरपणात कोणता आहार घ्यावा, काय खावे, काय खाऊ नये हे जाणून घेण्यासाठी येथे क्लिक करा.

हे सुद्धा वाचा..
बीट खाण्याचे फायदे व नुकसान
तांब्याच्या भांड्यातील पाणी पिण्याचे फायदे व तोटे
हळदीचे गुणकारी फायदे

– डॉ. सतीश उपळकर
CEO, हेल्थ मराठी नेटवर्क

© कॉपीराईट विशेष सूचना : वरील माहिती आपणास कॉपी पेस्ट करून अन्य ठिकाणी वापरता येणार नाही. अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा व सूचना वाचा.

The Disadvantages of Bananas, eat more bananas and Diabetes in Marathi. banana health benefits in Marathi.


आपली प्रतिक्रिया द्या :
वरील माहिती आपणास कशी वाटली? किंवा आपल्या काही आरोग्य विषयक समस्या, प्रश्न असल्यास आम्हाला कळण्यासाठी येथे क्लिक करा. आमचे तज्ञ डॉक्टर आपल्या विविध प्रश्नांचे निश्चितच समाधान करतील.