गरोदरपणात कोणता आहार घ्यावा मराठीत माहिती (Pregnancy diet in Marathi)

Pregnancy diet chart in Marathi, pregnancy food dos and don’ts list in Marathi, Pregnancy diet plan in Marathi.

गरोदरपणात घ्यायचा आहार :
प्रेग्नन्सीमध्ये आहाराचे अत्यंत महत्त्व आहे. गर्भारपणात आईच्या आहारावर तिचे व तिच्या बाळाचे आरोग्य अवलंबून असते त्यामुळे गरोदर स्त्रीने सकस, पुरेसा व पोषक आहार घेणे आवश्यक आहे. यासाठी आहार व्यवस्था ही आई आणि बाळ या दोघांना विचारात घेऊन केली पाहिजे. यासाठी गरोदरपणात काय खावे, गरोदरपणात काय खाऊ नये यांची माहिती खाली दिली आहे.

जीवनसत्वे, कॅल्शीयम, लोह, प्रथीने (प्रोटीन), कर्बोदके, फॉलिक ऍसिड, मिनरल्स इ. चा आहारात भरपूर समावेश असावा. पौष्टिक आहार घेतल्याने आई आणि बाळ या दोघांचेही आरोग्य उत्तम राहण्यास मदत होते. लोह, कॅल्शियम, व्हिटॅमिन A, C आणि D ही घटकद्रव्ये गर्भाशयातील बाळाच्या वाढीसाठी आणि विकासासाठी आवश्यक असतात.

आहारासंबंधी विशेष सूचना :
गरोदरपणी गर्भाचे पोषण हे आईच्या अन्नावरच होत असते. त्यामुळे आईने दीडपट आहार घेतला पाहिजे. पण जेवणाच्या वेळी गच्च पोट भरून जेवू नये. दोन घास कमीच खावेत. त्यामुळे पचनात अडचण येत नाही. थोडे थोडे करून 3-4 वेळा ही खावू शकता.
• भोजनाच्या मात्रेपेक्षा गुणवत्तायुक्त पौष्टिक आहाराचे सेवन करावे. म्हणजे किती खाल्ले यापेक्षा केवढी पोषकतत्वे शरीराला मिळाली याचा विचार केला पाहिजे.
• ‎यासाठी गर्भवतीचा आहार हा पोषकतत्वांनी भरपूर, पचनास हलका, सुपाच्य व संतुलित असला पाहिजे.
• ‎गर्भावस्थेमध्ये वेळच्या वेळी आहार सेवन करणे अत्यंत गरजेचे आहे.
• ‎गरोदर स्त्रीने शक्यतो ताजे अन्न खावे.
• ‎दिवसभरात साधारणपणे 8 ग्लास पाणी प्यावे. बद्धकोष्टता होणार नाही याची काळजी घ्यावी.

प्रत्येक गरोदर स्त्रीस उपयुक्त असे 'प्रेग्नन्सी मराठी' हे पुस्तक आजच डाउनलोड करण्यासाठी येथे क्लिक करा.

गर्भावस्थेमध्ये खालील घटकांचा आहारामध्ये समावेश करावा.
दुध व दुग्धजन्य पदार्थ –

दुध व दुग्धजन्य पदार्थ पौष्टिकतेने भरलेले असतात यासाठी दुध, तुप यांचा आहारात जरुर समावेश करावा. गर्भारपणात स्त्रीच्या शरीराला कॅल्शियमचा पुरवठा होणे महत्वाचे आहे. दुध व दुग्धजन्य पदार्थांमुळे बाळाच्या हाडांचा सर्वांगीण विकास होतो, ती मजबूत होण्यास मदत होते. त्यामुळे गरोदर स्त्रीने दररोज निदान एक कप दूध सकाळी व संध्याकाळी पिणे गरजेचे आहे. दुधासोबातच तुप, लोणी, पनीर व ताक अशा दुग्धजन्य पदार्थांचा आहारात समावेश असावा.

फळे व भाज्या –
विविध प्रकारची ताजी रसदार फळे, हिरव्या पालेभाज्यातून भ्रूणाच्या विकासासाठी आवश्यक असणारी सर्व पोषण तत्वे मिळतात. मेथी, शेपू, अळू, पालक, गवार अशा प्रकारची कोणतीही भाजी रोज दोन्ही वेळच्या जेवणात असलीचं पाहिजे. मेथी व पालक या पालेभाज्यांमध्ये असलेली व्हिटामिन्स, खनिज,कॅल्शियम शारीरिक स्वास्थ्यासाठी गरजेची आहेत. तसेच यामुळे प्रसूतीपूर्व वेदना टळतात. गाजर, बीट, टोमाटो, काकडी आहारात असावे. चिकू, सफरचंद, संत्री, मोसंबी, स्ट्रॉबेरीज, द्राक्ष अशा प्रकारची फळे खावीत.

प्रोटीनयुक्त आहार –
गर्भावस्थेमध्ये प्रोटीनयुक्त आहार योग्य प्रमाणात सेवन करणे गरजेचे आहे. विविध डाळी, मांस, मासे, अंडी यांतून प्रोटीन शरीराला मिळते. त्यामुळे त्यांचा आहारात समावेश करावा. कोणत्याही डाळीचे वरण किंवा आमटी जेवणात असावी. मटकी, मूग, चवळी, यापैकी कशालाही मोड आणून त्याची उसळ रोजच्या जेवणात असावी
मटण, मासे, अंडी, यापैकी काहीतरी मधूनमधून जेवणात असावे. अंड्यांचे सेवन उत्तम दर्जाचे प्रोटीन्स पुरावतात. शरीरात जास्त कॅलरीज वाढवत नाहीत मात्र उत्तम प्रमाणात ओमेगा 3 फॅटी अॅसिड पुरावतात. याचबरोबरीने बाळाच्या विकासासाठी आवश्यक असलेले फॉलिक अॅसिड व लोह यांचे योग्य प्रमाण राखते त्यामुळे बाळांमध्ये जन्मजात दोष निर्मिती होण्याचे प्रमाण कमी होते. अंड्यांप्रमाणे मांसाहाराच्या सेवनाने गर्भवती स्त्रीला प्रोटीन्सचा पुरवठा होतो. त्यामुळे गर्भाच्या स्नायू व पेशींची मजबूत निर्मिती होते.

फॉलिक अॅसिड –
गर्भावस्थेत अॅनेमिया होण्याची शक्यता अधिक असते. त्यासाठी गर्भावस्थेच्या 14 ते 16 व्या आठवड्यानंतर लोह आणि कॅल्शियमयुक्त आहाराचे सेवन करणे आवश्यक. गर्भाच्या परिपूर्ण वाढीसाठी फॉलिक अॅसिड अत्यंत महत्वाचे आहे.
गर्भाच्या मेंदूच्या विकासासाठी तसेच जन्मजात पाठीच्या कण्यातील दोष, मज्जासंस्थेसंबंधीचे दोष टाळण्यासाठी फॉलिक अॅसिडचा आहारात समावेश असणे महत्त्वाचे आहे.

पाणी –
पाणी हे तर जीवनचं आहे. गर्भावस्थेत दिवसभरात साधारणपणे 8 ग्लास पाणी प्यावे. शरीरातील तसेच मूत्रमार्गातील विषारी घटक पाण्यामुळे दूर होतात. पोट साफ राहते व शौचास स्वच्छ होते. गरोदरपणात सर्रास मूत्रमार्गात होणारा संसर्ग दूर होतो.

गरोदरपणात कोणते पदार्थ टाळावेत, गरोदरपणात काय खाऊ नये..?
गरोदरपणात स्त्रीच्या गर्भाशयात बाळाची वाढ होत असते. आई जो आहार घेईल त्याचा चांगला वाईट परिणाम बाळाच्या वाढीवर होत असतो. त्यामुळे अशावेळी गरोदर स्त्रीने आहाराच्या बाबतीत विशेष काळजी घेणे, योग्य आहार घेणे गरजेचे असते.
• गरोदरपणात साखरेचे गोड पदार्थ, तळलेले पदार्थ, बेकरी प्रोडक्ट, जंकफूड, फास्टफूड, खारट पदार्थ खाणे टाळावे.
• शिळे अन्न, अर्धे कच्चे राहिलेले पदार्थ, उघड्यावरील पदार्थ, कंदमुळे खाऊ नयेत.
• याशिवाय गरोदरपणात दररोज नवनवीन पदार्थ तयार करून, प्रयोग म्हणून आजमावून पाहणे टाळावे.
• चायनीज पदार्थ खाणे टाळावे कारण यामध्ये अनेक अपायकारक घटक असतात.

प्रेग्नन्सीमध्ये जास्त गोड पदार्थ खाऊ नयेत कारण..
गोड पदार्थ जास्त प्रमाणात खाणे टाळावे. गोड पदार्थ जास्त प्रमाणात खाल्ले गेल्यास प्रेग्नन्सीमध्ये गरोदरपणातील मधुमेह होण्याची शक्यता जास्त असते. गरोदरपणातील मधुमेहाचा वाईट परिणाम तुमच्या तसेच बाळाच्याही आरोग्यावर होऊ शकतो. गरोदरपणातील मधुमेहाविषयी अधिक जाणून घ्या..

गरोदरपणात जास्त तेलकट पदार्थ, फास्टफूड खाऊ नयेत कारण..
तळलेले पदार्थ, फॅट्स (चरबीयुक्त पदार्थ), विविध प्रकारच्या मिठाई, बेकरी पदार्थ, जंकफूड, फास्टफूड, हवाबंद पदार्थांपासून प्रेग्नन्सीमध्ये दूर रहावे. कारण अशा पदार्थांच्यामुळे प्रेग्नन्सीमध्ये हाय ब्लडप्रेशर, मधुमेह, लठ्ठपणा, पोट साफ न होणे यासारख्या समस्या निर्माण होतात. तसेच वरील पदार्थात कोणतेही पोषक घटक नसतात त्यामुळे गरोदरपणात वरील पदार्थ खाऊ नयेत.

प्रेग्नन्सीमध्ये जास्त खारट पदार्थ खाऊ नयेत कारण..
गरोदरपणात खारट पदार्थ अधिक खाल्यास गरोदरपणात हातापायांवर व पोटावर सूज येते, रक्तदाब वाढतो तर बाळाच्या किडनीच्या विकासावर विपरीत परिणाम यामुळे होऊ शकतो त्यामुळे आहारातून जास्त खारट खाणे, लोणची, पापड, चिप्स किंवा स्नॅक्सची पाकिटे खाणे टाळावे. त्यामुळे प्रेग्नन्सीमध्ये जास्त खारट पदार्थ खाणे टाळावे. गरोदरपणातील उच्च रक्तदाब समस्या व त्याचे परिणाम जाणून घ्या..

प्रेग्नन्सी संबंधीत खालील उपयुक्त माहितीपूर्ण लेख सुद्धा वाचा..
‎गरोदरपणात करावयाच्या वैद्यकीय तपासणी व टेस्ट
‎गरोदरपणात घ्यावयाची काळजी व महत्वाच्या सूचना
‎गर्भाची वाढ कशी होते ते जाणून घ्या
‎प्रेग्नन्सी स्मार्ट टिप्स मराठीत
‎गरोदरपणातील समस्या आणि उपाय

– डॉ. सतीश उपळकर
CEO, हेल्थ मराठी नेटवर्क

© कॉपीराईट विशेष सूचना : वरील माहिती आपणास कॉपी पेस्ट करून अन्य ठिकाणी वापरता येणार नाही. अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा व सूचना वाचा.

Pregnancy diet tips in Marathi pdf, pregnancy diet chart month by month in marathi, pregnancy diet Nutrition chart in marathi, garbhavastha aahar in marathi.


आपली प्रतिक्रिया द्या :
वरील माहिती आपणास कशी वाटली? किंवा आपल्या काही आरोग्य विषयक समस्या, प्रश्न असल्यास आम्हाला कळण्यासाठी येथे क्लिक करा. आमचे तज्ञ डॉक्टर आपल्या विविध प्रश्नांचे निश्चितच समाधान करतील.