पायाला भेगा का पडतात व पायाला भेगा पडणे घरगुती उपाय

Medical Author – डॉ. सतीश उपळकर
© हेल्थ मराठी डॉट कॉम

पायाला भेगा पडणे :

पायाला भेगा पडणे ही एक सामान्य समस्या असून याचा त्रास अनेकांना होत असतो. काहीजणांना पायाला भेगा पडल्यामुळे जखमा होऊन त्याठिकाणी वेदना व रक्तस्रावही होत असतो. विशेषतः हिवाळ्यात पायाला भेगा पडण्याचा त्रास अधिक प्रमाणात होत असतो. पायाला भेगा पडणे यावर उपाय यांची माहिती खाली दिली आहे.

पायाला भेगा का पडतात..?

पायाला भेगा पडण्यास अनेक कारणे जबाबदार असतात. यामध्ये,
• अनवाणी चालण्याच्या सवयीमुळे,
• अधिक वेळ उभे राहण्याच्या सवयीमुळे,
• आरामदायी चपला, सँडल किंवा बूट न वापरण्यामुळे,
• हिवाळ्याच्या दिवसामध्ये थंड वातावरणामुळे पायाची त्वचा कोरडी (dry skin) झाल्यामुळे,
• जास्त गरम पाण्याने अंघोळ करण्याच्या सवयीमुळे,
• पुरेसे पाणी न पिण्याच्या सवयीमुळे,
• व्हिटॅमिन्सच्या कमतरतेमुळे,
• डायबेटीस, हायपो-थायरॉईडीजम, लठ्ठपणा, सोरायसिस, त्वचेचे विकार यासारखे त्रास असल्यासही पायाला भेगा पडण्याची समस्या होत असते.

पायाला भेगा पडणे घरगुती उपाय :

मलम लावणे –
पायाला भेगा पडल्यास त्याठिकाणी औषधी मलम किंवा मॉइस्चराइजर क्रीम लावावी. त्यामुळे भेगा पडलेली त्वचा मॉइश्चराइज होऊन डेड स्किन निघून जाते व त्वचा मऊसर होऊन भेगांचा त्रास कमी होतो. यासाठी रोज रात्री झोपण्यापूर्वी पाय स्वच्छ धुवून त्याठिकाणी औषधी मलम किंवा मॉइस्चराइजर क्रीम लावावी. जास्त प्रमाणात पायाला भेगा पडल्यास दिवसातून दोन ते तीन वेळा मलम त्याठिकाणी लावावी. पायाला भेगा पडणे यावर अनेक चांगल्या क्रीम्स उपलब्ध आहेत.

मध –
पायाच्या भेगा भरून काढण्यासाठी मधातील अँटी-मायक्रोबियल व अँटी-बॅक्टेरियल गुणधर्म उपयुक्त ठरतात. तसेच त्वचा मॉइश्चराइज होण्यासाठीही मध उपयुक्त ठरते. यासाठी रोज रात्री झोपण्यापूर्वी पाय स्वच्छ धुवून त्याठिकाणी मध लावावे.

खोबरेल तेल –
खोबरेल तेलातील विशेष गुणधर्मामुळे त्वचा मॉइश्चराइज होत असते. यासाठीचं कोरड्या त्वचेसाठी खोबरेल तेल वापरले जाते. त्यामुळे पायाला भेगा पडल्यास त्यावरही खोबरेल तेल खूप उपयोगी ठरते. यामुळे भेगा भरून येण्यास व भेगा पडलेली डेड स्किन निघून जाण्यास, त्वचा मऊ मुलायम होण्यास मदत होते.

कडुनिंबाचा रस –
पायाला भेगा पडल्यास कडुनिंबाची पाने बारीक वाटून त्याचा रस काढून पायांना लावल्यास भेगा कमी होतात.

हळद –
हळदीमध्ये अँटी-बॅक्टेरियल गुणधर्म असतात. त्यामुळे जखमा भरून येण्यास मदत होते. यासाठी हळदीमध्ये कोमट तेल टाकून मिश्रण तयार करून ते भेगांमध्ये भरल्यासही हा त्रास कमी होतो.

(ह्या साईटवरील माहिती कॉपी पेस्ट करू नये. तसेच Youtube video बनवू नये. कॉपीराईट सूचना वाचा..)

पायाला भेगा पडू नये म्हणून काय काळजी घ्यावी..?

• अनवाणी पायी चालणे टाळावे.
• बाहेर फिरताना तळपायाचा मातीशी संपर्क येणार नाही, याची काळजी घ्यावी.
• तळपायाला योग्य Support देणारे व आरामदायी असणारे चपला वापराव्यात.
• पायांना जास्त टाईट होणारे बूट वापरू नयेत.
• अधिक काळ उभे राहणे टाळावे.
• दिवसभरात पुरेसे म्हणजे साधारण 8 ग्लास पाणी प्यावे. यामुळे शरीर हायड्रेट राहून त्वचा कोरडी (ड्राय स्किन) पडत नाही.
• मॉइश्चराइजिंग सॉक्स (cracked heels socks) बाजारात उपलब्ध असून त्यांचाही वापर यावर उपयोगी ठरतो.

कोणी जास्त काळजी घ्यावी..?

पायाला भेगा पडणे हा तसा सामान्य त्रास असला तरीही डायबेटीससारखा त्रास असणाऱ्या रुग्णांनी जास्त काळजी घेणे गरजेचे आहे. अशावेळी पायाला भेगा पडणे याकडे दुर्लक्ष केल्यास त्याठिकाणी जखमा वाढून डायबेटिक न्युरोपॅथी, डायबेटिक फूट अल्सर आणि इन्फेक्शन होण्याचा धोका वाढतो.

त्यामुळे डायबेटिस व पायाला भेगा पडल्याचा त्रास असल्यास आपल्या डॉक्टरांकडून त्यावर उपचार घ्यावेत तसेच पायाची नियमित तपासणीही करून घ्यावी. डायबेटीसविषयी अधिक माहिती जाणून घेण्यासाठी येथे क्लिक करा..