कावीळ झाल्यास काय खावे – कावीळ आणि आहार

Diet for jaundice in Marathi language, Kavil aahar in Marathi, Jaundice diet in Marathi, Jaundice diet chart in Marathi.

कावीळ (Jaundice) :
कावीळ हा लिव्हरचा एक आजार असून यामध्ये त्वचा, नखे आणि डोळे पिवळसर होतात. कावीळ ही अनेक कारणांनी होऊ शकते. कावीळ हा साधारण आजार वाटत असला तरीही अनेकदा कावीळ हे काही गंभीर आजारांचे लक्षणही असू शकते. कारण कावीळ हे लक्षण हिपॅटायटीस, ‎यकृत कैन्सर, यकृत सिरोसिस, पित्ताशयाचे विकार किंवा स्वादुपिंडाचा कर्करोग यासंबंधीही असू शकते.

यासाठी कावीळ झाल्यास त्याकडे दुर्लक्ष करू न करता आपल्या डॉक्टरांकडून काविळीचे योग्य निदान करून उपचार घ्यावेत.

आपण जी कावीळ म्हणतो ती साधारण कावीळ प्रामुख्याने दूषित अन्न, दूषित पाणी यातून होते. ती कावीळ हिपॅटायटीस A आणि E प्रकारची कावीळ असते. अशा साधारण प्रकारची कावीळ असल्यासचं घरगुती उपाय, आयुर्वेदिक उपाय उपयोगी ठरतात. मात्र इतरवेळी काविळीचे नेमके कारण शोधून योग्य उपचार करणे गरजेचे असते.

कावीळची लक्षणे :
डोळे, त्वचा, नखे पिवळ्या रंगाची होणे, भूक न लागणे, मळमळणे व उलट्या होणे, त्वचेला खाज सुटणे, ताप येणे, अंग मोडून जाणे, पोटात दुखणे, लघवी पिवळीजर्द व गडद होणे अशी लक्षणे काविळीमध्ये असू शकतात.

काविळ आणि आहार पथ्य-अपथ्य :
काविळ झाल्यावर डॉक्टरांकडून निदान करून उपचार चालू ठेवावेत. काविळ झाल्यावर आहार आणि विहारात बदल करण्याची आवश्यकता असते. कारण या आजारात औषधोपचारांबरोबरच पथ्य सांभाळणेही अत्यंत महत्त्वाचे असते. कावीळ झालेल्या रुग्णानी किमान पंधरा दिवस ते महिनाभर योग्य आहार आणि विश्रांती घेण्याची आवश्यकता असते. कावीळ झालेल्या रुग्णांनी काय आहार घ्यावा याची माहिती खाली दिली आहे.

कावीळ झाल्यास काय खावे, काय खाऊ नये..?
कावीळ झालेल्या रुग्णांनी काय आहार घ्यावा, कोणते पदार्थ खाणे टाळावे याची माहिती खाली दिली आहे.

हलका आहार घ्यावा..
काविळ झालेल्या रुग्णांनी पचायला हलका असणारा आहार घ्यावा. आजारपणामुळे भूक मंदावते, पचनशक्ती कमी होते यासाठी सहज पचणारा, फायबर्सयुक्त आहार घ्यावा. यासाठी आहारामध्ये वरणभात, लाह्या, नाचणी, राजगिरा, ओट्स ही धान्ये, मुगडाळ, मसाला न घातलेली भाजी, भाज्यांचे सूप, चाकवत भाजी, ताजी फळे, काळ्या मनुका, गोड ताक असा पचायला हलका असणारा आहार कावीळ झाल्यास घ्यावा.

विविध फळे खावीत..
कावीळमध्ये ऊसाचा रस, संत्री, अननस, पपई, द्राक्षे, डाळिंब, आंबा ही फळे, विविध फळांचा ताजा रस प्यावा, मधाचे चाटण करावे कारण यातून मिळणार्‍या digestive enzymes मुळे काविळ होण्यास जबाबदार असणाऱ्या बिलीरुबिन या घटकाचे प्रमाण कमी होण्यास मदत होते.

उकळवून थंड केलेले पाणी प्यावे..
कावीळ ही दूषित पाण्यातून होत असते त्यामुळे कावीळ झाल्यास पाणी उकळवून थंड करून प्यावे. असे करण्याने दूषित पाण्यातील बॅक्टेरिया नष्ट होतील. तसेच दिवसभरात पुरेसे म्हणजे साधारण 8 ग्लास पाणी प्यावे. त्यामुळे रक्तसंचारण व्यवस्थित होऊन यकृतातील अपायकारक घटक निघून जाण्यास मदत होईल.

कावीळमध्ये काय खाऊ नये..?
मसालेदार पदार्थ, तेलकट पदार्थ, मांसाहार, मासे, जास्त तिखट-खारट पदार्थ, पचायला जड पदार्थ खाऊ नयेत. फास्टफूड, स्नॅक्स, लोणची, पापड, बटाटेवडा, भजी, चॉकलेट्स, चिवडा, बेकरी पदार्थ, चरबीजन्य पदार्थ खाऊ नये. तसेच चहा, कॉफी, विविध कोल्ड्रिंक्स (शीतपेय) पिऊ नयेत.

मांसाहार टाळावा..
काविळ झाल्यास मटण, मांस, मासे, अंडी, चिकन खाणे टाळावे. कारण मांसाहार पचनास जड असतो यामध्ये सॅच्युरेटेड फॅटचे प्रमाण जास्त असून ते यकृताच्या आरोग्यासाठी चांगले नसते.

दूषित अन्न खाऊ नये..
बाहेरील उघड्यावरील पदार्थ खाऊ नये. दूषित पाणी, माशा बसलेले दूषित अन्न, शिळे अन्न, अर्धवट शिजलेले अन्न खाणे टाळावे.

व्यसनांपासून दूर राहावे..
कावीळ झाल्यास दारू, अल्कोहोल, सिगारेट, धूम्रपान यासारखी व्यसने करू नये. कारण यांमुळे यकृताची (लिव्हरची) भरपूर प्रमाणात हानी होत असते. दारू पिणार्‍यांनी किमान सहा महिने दारू बंद केली पाहिजे. दारू ही यकृताला अत्यंत घातक आहे.
अशाप्रकारे काविळीच्या रुग्णांनी योग्य औषधोपचार आणि पथ्य पाळले तर हा आजार लवकर बरा होतो.

– डॉ. सतीश विठ्ठल उपळकर
CEO, हेल्थ मराठी नेटवर्क

© कॉपीराईट विशेष सूचना : वरील माहिती आपणास कॉपी पेस्ट करून अन्य ठिकाणी वापरता येणार नाही. अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा व सूचना वाचा.

Jaundice diet after one month, diet after jaundice recovery diet for jaundice patients.


आपली प्रतिक्रिया द्या :
वरील माहिती आपणास कशी वाटली? किंवा आपल्या काही आरोग्य विषयक समस्या, प्रश्न असल्यास आम्हाला कळण्यासाठी येथे क्लिक करा. आमचे तज्ञ डॉक्टर आपल्या विविध प्रश्नांचे निश्चितच समाधान करतील.