आईचे दूध – बाळाचा पहिला आहार (Breastfeeding)

8270
views

Breastfeeding tips, details in Marathi, 0 to 6 months baby food chart in marathi

नवजात शिशुचा प्रमुख आहार म्हणजे आईचे दूध..
नवजात बाळाचा प्रमुख आहार हा आईचे दुध हेच आहे. आईच्या दुधातून नवजात बालकाचे पोषण तर होतेचं शिवाय त्यामध्ये रोग प्रतिकारक घटक असल्याने बाळाचे अनेक रोगांपासून रक्षण होण्यास मदत होते. म्हणून नवजात बाळासाठी आईच्या दुधाचे अत्यंत महत्व आहे.

आईचे दुध हे नवजात बालकांसाठी एक प्रकारचे अमृतच आहे. आईच्या दुधाशिवाय अन्य कोणताही आहार नवजात बालकासाठी योग्य नसतो. पहिल्या 6 महिन्यापर्यंत बालकास स्तनपान करणे गरजेचे आहे. नवजात बालके दगावण्याचा धोका हा वयाच्या पहिल्या महिन्यापासून ते पहिल्या वर्षापर्यंत अधिक असतो या काळामध्ये स्तनपानामुळे हा धोका कमी होतो.

स्तनपानामुळे बाळाचे दमा, अतिसार, कुपोषण. पोटाचे विकार होण्यासून रक्षण होते. आईच्या दुधामध्ये कैन्सरपासून लढण्याचे अनेक घटक असतात. त्यामुळे स्तनपान केलेल्या बालकात भविष्यात कैन्सर होण्याची संभावनाही कमी होते. अशाप्रकारे अमृतासमान गुणांचे आईचे दूध असते.

एखाद्या बाळाला किती काळपर्यंत स्तनपान करवावे..?
बाळास पहिले सहा महिने केवळ स्तनपानच करवावे आणि त्यानंतर एक ते दीड वर्षांपर्यंत स्तनपान चालू ठेवू शकता. लक्षात ठेवा किमान पहिल्या 6 महिन्यापर्यंत बालकास केवळ मातेचे दुधच द्यावे. पाणी, फळांचा रस किंवा अन्य द्रव्ये 6 महिन्यापर्यंत देऊ नयेत.

बाळास अंगावर पाजणे केंव्हा सुरु करावे..?
बाळ हे पहिल्या 30 ते 60 दिवसांमधे अतिशय क्रियाशील असते. या काळात त्याची चोखण्याची भावना देखील अत्यंत क्रिय़ाशील असते. डिलिव्हरी झाल्यानंतर लवकरात लवकर सुरु करण्यानं स्तनपान यशस्वी होण्याची शक्यता वाढते. स्तनातून येणारा पहिला पिवळसर घट्ट द्राव हा बाळाला संक्रमणापासून वाचवणा-या अनेक घटकांनी युक्त असतो. स्तनपान करवण्यानं स्तन सुजणे आणि वेदना टाळली जाते आणि प्रसुतीपश्चात रक्तस्त्रावही कमी होतो.

सिझेरीयन पध्दतीने प्रसुती करवलेल्या स्त्रिया बाळाला स्तनपान करवू शकतात का..?
या शस्त्रक्रियेमुळं बाळाला स्तनपान करवण्याच्या आपल्या क्षमतेत काहीही फरक पडत नाही. स्तनपान हे शस्त्रक्रियेनंतर चार तासांनी सुरु करता येतं किंवा आपण भूलीच्या अमलाखालून बाहेर याल तेव्हा बाळास स्तनपान सुरू करू शकता. सिझेरीयन झालेल्या सर्व माता पहिले काही दिवस मदत घेऊन आपल्या बाळांना स्तनपान सुरळीतपणे करवू शकतात.

बाळाच्या आईला दूध येत नसेल तर काय करावे लागेल..?
आईच्या अंगावर पुरेसे दूध येण्यासाठी आईने पोषक व संतुलित आहार घेणे आवश्यक आहे. आहारात दूध, दुधाचे पदार्थ, चवळी व मेथीची भाजी, विविध फळे, नाचणा, गूळ, मांस, मासे यांचा समावेश असावा. बाळाच्या आईला पुरेसे दूध येण्यासाठी उपायांची मराठीत माहिती जाणून घेण्यासाठी येथे क्लिक करा..

आई आजारी असेल तरीही ती स्तनपान करु शकते का..?
होय. बहुतांश आईच्या आजारांचा बाळावर परिणाम होत नाही. ताप, कावीळ, हिवताप असला तरी स्तनपान थांबवू नये.

आपल्या बाळाच्या उत्तम आरोग्यासाठी खालील उपयुक्त माहितीही वाचा..
नवजात बाळाची काळजी कशी घ्यावी.
बाळाचा वरचा आहार कसा असावा.
बाळाच्या वाढीचे व विकासाचे टप्पे.

– डॉ. सतीश उपळकर
CEO, हेल्थ मराठी नेटवर्क

© कॉपीराईट विशेष सूचना : वरील माहिती आपणास कॉपी पेस्ट करून अन्य ठिकाणी वापरता येणार नाही. अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा व सूचना वाचा.

Mother milk importance in Marathi, Breastfeeding tips Marathi.


आपली प्रतिक्रिया द्या :
वरील माहिती आपणास कशी वाटली? किंवा आपल्या काही आरोग्य विषयक समस्या, प्रश्न असल्यास आम्हाला कळण्यासाठी येथे क्लिक करा. आमचे तज्ञ डॉक्टर आपल्या विविध प्रश्नांचे निश्चितच समाधान करतील.