अल्सरचा त्रास – कारणे, लक्षणे व उपचार (Ulcer in Marathi)

– डॉ. सतीश उपळकर
CEO, हेल्थ मराठी नेटवर्क

Ulcer in Marathi, Ulcer treatments in Marathi, Ulcer Symptoms, Causes, Types, Diagnosis, Upay & Treatments in Marathi.

अल्सर म्हणजे काय..?

Ulcers information in Marathi
अल्सर म्हणजे जठराला किंवा लहान आतडय़ाच्या सुरुवातीच्या भागात (डय़ुओडेनम) मध्ये होणारी एक प्रकारची जखमच असते. अल्सरच्या त्रासात वारंवार पित्त होणे, पोटात जळजळ होणे, आग होणे, पोटात दुखणे यासारखी लक्षणे असतात. अशी लक्षणे असल्यास अनेकजण आम्लपित्त म्हणून त्याकडे दुर्लक्ष करतात. मात्र असे करणे योग्य नाही कारण अल्सर असल्यास त्यावर वेळीच उपचार न केल्यास, अल्सर बळावून पोटात खूप रक्तस्त्राव होतो, अल्सर फुटून आतड्यावरील आवरणांना गंभीर सूज येते, यामुळे रुग्णाच्या जीवावरही बेतू शकते.

अल्सरची लक्षणे :

Ulcer symptoms in Marathi
अल्सरच्या त्रासात सामान्यत: दिसणारी लक्षणे पुढीलप्रमाणे आहेत,
• जेवणानंतर लगेच पोट दुखणे.
• पोटाच्या वरच्या भागात वारंवार दुखणे, रात्री-अपरात्री पोटदुखी चालू होणे.
• थोडंसं अन्न जरी घेतलं तरी पोट खूप फुगल्यासारखे, डब्ब झाल्यासारखे वाटणे.
• ‎आम्लपित्त होणे, छातीत जळजळ होणे, पोटात जळजळणे, मळमळ आणि उलट्या होणे असे त्रास अल्सरच्या रुग्णाला वरचेवर होत असतात.
• त्यानंतरही रुग्णाने अल्सरच्या त्रासावर उपचार न घेतल्यास हा त्रास पुढे वाढत जातो. अशावेळी उलटीतून रक्त पडू शकते. काही रुग्णांमध्ये शौचावाटे रक्त जाऊ शकते किंवा शौच काळ्या रंगाची होऊ शकते.
• आणि त्यानंतरही अल्सरकडे दुर्लक्ष केल्यास, अल्सर बळावून जठरात खूप रक्तस्त्राव होतो, अल्सर फुटून आतड्यावरील आवरणांना गंभीर सूज येते, यामुळे रुग्णाच्या जीवावरही बेतू शकते.

अल्सरची कारणे :

Ulcer causes in Marathi
• अल्सरचा त्रास प्रामुख्याने जठरातील व ड्युओडेनममधील आम्लता (ऍसिडिटी) वाढल्यामुळे होतो.
• काही रुग्णांना हेलिकोबॅक्टर पायलोरी (H पायलोरी) नावाच्या जंतूंचा संसर्ग जठरात झाल्यामुळेही अल्सर होत असतो. या जंतूंची लागण ही दूषित अन्न व पाण्यातून होते.
• ‎वारंवार डोकेदुखी किंवा अंगदुखीसाठी वेदनाशामक गोळ्या घेण्याच्या सवयीमुळे अल्सर होऊ शकतो. प्रामुख्याने स्टिरॉइड्स, अॅस्पिरीन, आयबुप्रोफेन, काँबिफ्लॅम अशाप्रकारची औषधे दीर्घकाळ घेत राहिल्यास अल्सर होतो.
• ‎धूम्रपान व मद्यपान यासारख्या व्यसनामुळे,
• ‎सातत जास्त तिखट व मसालेदार खाण्याच्या सवयीमुळे,
• जास्त काळ उपाशी राहण्याच्या सवयीमुळे अल्सरचा त्रास होऊ शकतो.
• अल्सर होण्याचा धोका हा अनुवंशिकही असू शकतो.
• ‎तसेच मानसिक ताणतणाव व त्यामुळे वाढणारे आम्लपित्त हे देखील अल्सर होण्यासाठी कारणीभूत ठरते.

अल्सरचे निदान कसे केले जाते..?

Ulcers diagnosis test in Marathi
एन्डोस्कोपीद्वारे अल्सरचे निदान केले जाते, तर कधीकधी पोटाचा सिटीस्कॅनही करावा लागतो. रुग्णाच्या शौचाच्या तपासणीत रक्ताचा अंश आढळतो आहे का? याचीही तपासणी केली जाते.

आजकाल अनेकांना वारंवार आम्लपित्ताचा त्रास होत असतो. आम्लपित्ताच्या त्रासामध्येही पोटात जळजळ होणे, मळमळ व उलटी होणे, पोट गच्च होणे अशी लक्षणे असू शकतात. त्यामुळे आम्लपित्ताचा त्रास असणाऱ्या प्रत्येकाला अल्सर ही असू शकतो असे नक्की सांगता येणार नाही. मात्र जर वारंवार आम्लपित्ताचा त्रास होत असल्यास, जेवणानंतर पोटात दुखत असल्यास डॉक्टरांकडून तपासणी व उपचार करून घेणे गरजेचे आहे. पोटाच्या कँसरमध्येही पोटदुखी, जळजळ, उलटी होणे अशी लक्षणे असू शकतात. त्यामुळे आम्लपित्त समजून त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. यासाठी वेळीच तपासणी करून घेणे महत्त्वाचे असते. आम्लपित्त म्हणजे काय व आम्लपित्तवरील उपचार जाणून घ्या..

अल्सर होऊ नये म्हणून काय करावे..?

Ulcers Prevention tips upay in Marathi
• सतत जास्त तिखट, खारट, मसालेदार पदार्थ खाणे टाळावे. वारंवार चहा, कॉफी पिणे टाळावे.
• एच पायलोरी या बॅक्टेरियाचा संसर्ग टाळण्यासाठी दूषित अन्न, उघड्यावरील पदार्थ खाऊ नयेत.
• धूम्रपान व मद्यपान यासारखी व्यसने टाळावित.
• पोट रिकामे ठेऊ नये. यासाठी दर तीन-चार तासांनी थोडे थोडे अन्न घेत राहावे.
• ‎मानसिक ताणतणावापासून दूर राहावे. यासाठी ध्यान, धारणा, प्राणायाम करावा.
• जागरण करणे टाळावे, पुरेशी विश्रांती घ्यावी.
• ‎अनेकांना उठसूट डोकेदुखी, अंगदुखी यावर वेदनाशामक गोळ्या वारंवार घेण्याची सवय असते. वेदनाशामक गोळ्या सतत घेणे टाळावे.
• डॉक्टरांच्या सल्याशिवाय परस्पर मेडिकलमधून आम्लपित्त (ऍसिडिटी), डोकेदुखी, अंगदुखी यावर औषधे आणून खाऊ नका.
• वरचेवर आम्लपित्त (ऍसिडिटी) होत असल्यास घरगुती उपाय करीत न बसता डॉक्टरांकडून तपासणी व उपचार करून घ्या.
• दुसऱ्या कोणत्याही आजारांवर डॉक्टरांकडून उपचार घेत असताना आपल्या डॉक्टरांना अल्सरचा त्रास असल्यास याची कल्पना द्यावी.

अल्सरवर उपचार मराठीत माहिती :

Ulcers Treatment in Marathi
अल्सरवर ओमीप्रॅझॉल, पॅण्टोप्रॅझॉल, रॅबिप्रॅझॉल अशी पित्त कमी करणारी औषधे अनेक दिवस (किमान सहा आठवडेतरी) घ्यावी लागतात.
अल्सर जर ‘H पायलोरी’ या बॅक्टेरियामुळे झालेला असल्यास योग्य अँटिबायोटिक आणि त्याबरोबर सहा आठवडय़ांपर्यंत पित्त कमी होण्यासाठीची वरील औषधेही दिली जातात.

आम्लपित्त कमी करणारी औषधे उपयोगी न ठरल्यास, अल्सरची स्थिती गंभीर असल्यास, अल्सरमुळे जेंव्हा जठराला छिद्र पडल्यास, आतड्याचे तोंड आकसले गेल्यास, आतड्यांची हालचाल बंद झाल्यास अशावेळी शस्त्रक्रिया करावी लागते.

अल्सर आजार संबंधित खालील माहितीही वाचा..
छातीत जळजळण्याची कारणे व पित्त कमी करण्याचे उपाय
पोटाचा कर्करोग कारणे, लक्षणे व उपचार
तोंडाचा अल्सर म्हणजे काय व त्यावरील उपाय

Stomach Ulcer in Marathi, peptic ulcer Causes, Types, Symptoms, and Treatments in Marathi.

© Healthmarathi.com
कॉपीराईट विशेष सूचना -
वरील माहिती कॉपी-पेस्ट करू नये. ही माहिती कॉपी करून शेअर किंवा video तयार करू नये. अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा व DMCA कॉपीराईट सूचना वाचा.