मूळव्याध कसा ओळखावा याविषयी माहिती जाणून घ्या

Medical Author – डॉ. सतीश उपळकर
© हेल्थ मराठी डॉट कॉम

how to identify piles in marathi.

शौचाच्या ठिकाणी कोणताही त्रास जाणवू लागल्यास मूळव्याधचा त्रास असल्याचे प्रत्येकाला वाटते. मात्र गुद्वाराचे अनेक आजार आहेत. त्यामुळे याठिकाणी मूळव्याध कसे ओळखावे याची माहिती दिली आहे.

मूळव्याध कसा ओळखावा :

मूळव्याधीचा त्रासात शौचाच्या ठिकाणच्या शिरा सुजतात, त्याठिकाणी कोंब किंवा मोड, गाठी आल्याचे जाणवते. शौचाच्या वेळी वेदना जाणवतात. त्याठिकाणी खाज व जळजळ होते. तर कधीकधी शौचावाटे रक्तही पडत असते. अशी सर्व लक्षणे मूळव्याधमध्ये असतात. ह्या लक्षणांवरून मूळव्याध ओळखण्यास मदत होते.

मूळव्याधचे प्रकार :

मुळव्याध एकूण दोन प्रकारचे असतात.
1) अंतर्गत मुळव्याध 2) बाह्य मुळव्याध

1) अंतर्गत मुळव्याध –
यामध्ये गुदद्वाराच्या आतील बाजूस मूळव्याध होतो. यामुळे प्रभावित झालेल्या शिरा फुगतात त्यामुळे त्याठिकाणी सूज व वेदना जास्त जाणवते. या प्रकारात शौचासोबत रक्त जाणं जास्त वेळा आढळते.

2) बाह्य मुळव्याध –
गुदद्वाराच्या बाहेरच्या भागामध्ये मूळव्याध कोंब, मांसल गाठी निर्माण होतात. ह्या प्रकारचे रुग्ण जास्त असतात. यामध्येही मूळव्याधच्या ठिकाणी वेदना, आग होणे, खाज येणे, रक्त पडणे अशी लक्षणे असू शकतात.

मूळव्याधमध्ये काही घरगुती उपाय :

लिंबू आणि सैंधव मीठ –
ग्लासभर कोमट पाण्यात लिंबू पिळून त्यात सैंधव मीठ (काळे मीठ) चिमूटभर टाकून ते मिश्रण सकाळी उटल्यावर उपाशीपोटी प्यावे. 15 दिवस हा उपाय केल्यास मूळव्याधचा त्रास कमी होण्यास मदत होईल. याशिवाय सकाळ व सायंकाळी जेवणापूर्वी सैंधव मीठ लाऊन लिंबू चोखून खाणेही फायदेशीर ठरते.

जिरेपूड –
मूळव्याधीचा त्रास असल्यास जिरे भाजून त्याची बारीक पूड करावी. एक चमचा जिरेपूड ग्लासभर कोमट पाण्यात घालून मिश्रण तयार करावे. हे मिश्रण रोज सकाळी उपाशीपोटी आणि रात्री झोपण्यापूर्वी प्यावे. सकाळी हे मिश्रण पिल्यानंतर कमीत कमी एक तास तरी काही खाऊ नये.

कच्चा मुळा –
कच्चा मुळा खाणेही मूळव्याधमध्ये उपयुक्त ठरते. यासाठी मुळ्याचा आहारात समावेश करावा. किंवा मुळ्याचा रस काढून त्यात थोडेसे सैंधव मीठ घालून ते मिश्रण दिवसातून दोन वेळेस प्यावे. याशिवाय किसलेला मुळा आणि दूध एकत्र करून त्याची पेस्ट करावी. ही पेस्ट मूळव्याधवर लावल्यास सूज आणि वेदना कमी होण्यास मदत होईल.

सुरण –
मूळव्याधीच्या त्रासात सुरण हे कंदमुळ अत्यंत उपयुक्त ठरते. आयुर्वेदानुसार सुरण हे मूळव्याधीत औषधच मानले आहे. त्यामुळे सुरण वाफवून केलेली भाजी व ताक असा आहार काही दिवस घेतल्यास उत्तम फायदा होतो. सुरण कंदमुळ उकडून खाण्यात ठेवावे.

दुर्वा –
दुर्वा बारीक कुटून त्या गायीच्या एक कप दुधात उकळाव्यात. त्यानंतर मिश्रण गाळून घेऊन थोडे थंड झाल्यावर प्यावे. यामुळेही मूळव्याधचा त्रास कमी होण्यास मदत होते.

लोणी व खडीसाखर –
मूळव्याधमध्ये रक्त पडत असल्यास एक चमचा ताजे लोणी व खडीसाखर दिवसातून तीन वेळा खावी.

मोहरी –
मुळव्याधमध्ये मोडाचा त्रास होत असल्यास, 1 चमचा मोहरी आणि 2 चमचे दूध यांची बारीक पेस्ट करायची आणि ती दिवसातून 3-4 वेळा मोडावर लावायची, 15-20 दिवसात पूर्ण बरे होतात.

तज्ञ डॉक्टरांकडून मूळव्याध औषध आणि उपचार याविषयी अधिक माहिती जाणून घेण्यासाठी येथे क्लिक करा.

© कॉपीराईट सुचना -
कृपया ह्या वेबसाईटमधील माहिती कॉपी-पेस्ट करू नये. येथील माहिती कॉपी करून आपल्या नावाने प्रसिद्ध किंवा शेअर किंवा Video बनवता येणार नाही.