अंगाला खाज सुटणे – Body itching :

अंगाला खाज सुटणे या समस्येला वैद्यकीय भाषेत Pruritus (प्रुरिटस) असे म्हणतात. प्रामुख्याने पुरळ, इन्फेक्शन किंवा अॅलर्जी यामुळे अंगाला खाज सुटत असते. अंगाला खाज सुटण्याची कारणे आणि त्यावरील उपाय यांची माहिती येथे सांगितली आहे.

अंगाला खाज सुटण्याची कारणे :

  • त्वचा कोरडी पडण्याची समस्या (Dry skin) असल्यास अंगाला खाज सुटत असते. विशेषतः हिवाळ्यात हा त्रास अधिक दिसून येतो.
  • त्वचा संबंधित तक्रारी जसे घामोळ्या, सोरायसिस, गजकर्ण नायटे, शितपित्त, नागीण, चिकनपॉक्स यामुळे अंगाला खाज सुटत असते.
  • कावीळ, हिपॅटायटीस ह्यासारख्या यकृताच्या विकारामुळे,
  • किडनी विकारामुळे,
  • साबण, केमिकल्युक्त सौंदर्य प्रसाधने, हेअर प्रोडकट्स यांच्या अॅलर्जीमुळे,
  • मधुमेहामुळे जननेंद्रियाजवळ खाज सुटते,
  • मुंग्या, डास, मधमाशी असे कीटक चावण्यामुळे,
  • काही औषधांचे दुष्परिणाम,
  • रक्तात लोहाची कमतरता असणे, अशा अनेक कारणांमुळे अंगाला खाज सुटत असते.

अंगाला खाज सुटणे यावर उपाय :

अंगाला खाज सुटत असल्यास त्याठिकाणी खोबरेल किंवा मोहरीचे तेल, तिळाचे तेल, कडुनिंबाची पाने, तुळशीची पाने, कोरपडीचा गर लावणे उपयुक्त असते. यामुळे अंगाला खाज सुटणे थांबण्यास मदत होते.

अंगाला खाज सुटणे यावरील घरगुती उपाय :

बेकिंग सोडा –
बेकिंग सोडा अंगाला होणारी खाज कमी करते. एक कप बेकिंग सोडा अंघोळीच्या पाण्यात घालून अंघोळ केल्याने खाज सुटणे थांबते.

कोरपडीचा गर –
खाज सुटणाऱ्या ठिकाणी एलोवेरा जेल लावल्याने खाज सुटणे कमी होते.

मोहरी आणि तीळ तेल –
अंगाला मोहरी आणि तीळ तेलाने मालिश करून आंघोळ करावी. या घरगुती उपायाने अंगाला खाज सुटणे कमी होते.

खोबरेल तेल –
खोबरेल तेलात कापूर मिसळावे व त्या तेलाने मसाज केल्यास खाज सुटणे थांबते.

तुळशीची पाने –
तुळशीची पाने बारीक करून ती खाज सुटणाऱ्या भागावर चोळावी या उपायाने खाज सुटणे कमी होते.

कडुनिंबाची पाने –
कडुनिंबाची पाने बारीक करून ती खाज सुटणाऱ्या भागावर चोळावी. अंघोळीच्या पाण्यात कडुनिंबाची पाने घालून त्या पाण्याने अंघोळ करावी. कडुनिंबात अनेक आयुर्वेदिक तसेच antibacterial गुणधर्म असतात.

अंगाला खाज सुटणे यावरील औषधे – Treatment For Itching body in Marathi :

एलर्जीमुळे अंगाला खाज येत असेल तर आपले डॉक्टर Anti-histamines औषधे देतील. याशिवाय खाज कमी करण्यासाठी calamine lotion, capsaicin cream यासारख्या खाज कमी करणाऱ्या क्रीम दिल्या जातील.

अंगाला खाज सुटत असल्यास अशी घ्यावी काळजी :

  1. अंगाला नखांनी खाजवून जखमा करू नये. कारण तेथे इन्फेक्शन होण्याची शक्यता असते.
  2. प्रामुख्याने त्वचा कोरडी पडून खाज सुटत असते. यासाठी खोबरेल तेल लावून त्वचेला मॉइश्चराइज्ड ठेवा.
  3. दररोज स्वच्छ पाण्याने अंघोळ करा. जास्त गरम पाण्याने आंघोळ करणे टाळा.
  4. सुती व हलके कपडे वापरा.
  5. केमिकलयुक्त साबण, हेअर प्रोडक्ट, परफ्युम वापरू नका.
  6. शक्यतो सौम्य साबण वापरा. त्यामुळे त्वचा कोरडी होत नाही.

डॉक्टरांकडे कधी जाणे आवश्यक असते..?

अंगाला खाज सुटत असल्यास व खालील त्रास जाणवत असल्यास आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

  • अतिशय खाज सुटणे,
  • संपूर्ण शरीरावर खाज सुटणे,
  • संवेदनशील भागात खाज सुटणे,
  • घरगुती उपायांनी फरक न पडणे,
  • अंगाला खाज सुटण्याबरोबरचं अशक्तपणा, वजन कमी होणे अशी लक्षणे जाणवत असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

अंगाला खाज सुटणे आणि आहार :

बऱ्याचदा खाद्यपार्थांतील एलर्जीमुळे अंगाला खाज सुटू शकते. यासाठी एलर्जी वाढवण्यास कारणीभूत असणारे पदार्थ म्हणजे शेंगदाणे, अंडी, काजू, अक्रोड, मासे, झिंगे, कोळंबी, सोयाबीन, गहू, दूध यासारखे पदार्थ खाण्यात आल्यावर अंगाला होणारी खाज वाढते का, याचे निरीक्षण करावे आणि ज्या पदार्थाची एलर्जी आहे तो पदार्थ खाणे टाळावे.

कॉपीराइट - डॉ. सतीश उपळकर
(ह्या साईटवरील माहिती कॉपी पेस्ट करू नये. कॉपीराईट सूचना वाचा..)

हे सुद्धा वाचा..
अंगाला पित्त उठणे याची कारणे व उपचार जाणून घेण्यासाठी येथे क्लिक करा.

Body itching home remedies & treatment solution in Marathi. Article written by Dr. Satish Upalkar.