सिझेरियन डिलिव्हरी मराठीत माहिती (Cesarean delivery in Marathi)

10024
views

Labour & Delivery, Cesarean Delivery in Marathi.

नॉर्मल डिलीवरी होणे अशक्य किंवा अवघड बनल्यास आपले डॉक्टर खालील तीन पर्याय वापरून प्रसूतीची प्रक्रिया पुर्ण करतात.
1) बाळंतपणाच्या वेळी फॉर्सेप्स (चिमटा) लावणे
2) व्ह्याकुम/ व्हेन्टोज डिलीव्हरी
3) सिझेरियन पद्धत वापरणे

1) बाळंतपणाच्या वेळी चिमटा लावणे (फोर्सेप्स लावणे) :
बाळंतपण जर लांबत चालले आणि त्यात अडचण यायला लागली तर चिमट्याचा उपयोग केला जातो. बाळ बाहेर यायला उशीर लागला तर बाळ आणि मातेच्या जीवाला सुद्धा धोका निर्माण होऊ शकतो. अशावेळी आपले डॉक्टर Forcep म्हणजे चिमटाच्या सहाय्याने बाळाचे डोके घट्ट धरून त्याला बाहेर काढतात.
चिमटा लावताना भूल दयावी लागते तसेचं बाळाचे गर्भाशय फिरणे याचा अचूक अंदाज घेऊन त्याच्या तोंडावर, डोक्यावर कुठेही इजा होणार नाही अशाप्रकारे चिमट्यात त्याला पकडावे लागते.
कित्येक वेळा चिमटाच्या खुणा बाळाच्या डोक्याला तशाच रहातात. पण काही दिवसात निघून जातात. चिमट्यामुळे जर बाळाला इजा झाल्यास त्याची बौद्धीक वाढ खुंटणे, डोळ्यांना इजा होणे, बहिरेपणा येणे अशाही समस्या होण्याची शक्यता असते. म्हणून हल्ली डॉक्टर forcep चा वापर कमी प्रमाणात करतात.

2) व्ह्याकुम (Vacuum extraction) डिलीव्हरी :
प्रसुतीला वेळ लागत असल्यास कळा नीट येत नसल्यास तसेच बाळाला बाहेर ढकलतांना माता थकून गेल्यास Vacuum चा वापर करतात.
यामध्ये शंखाकृती तबकडी असते. ते बाळाच्या डोक्यावर ठेऊन त्यात हवेची पोकळी निर्माण केली जाते व हवेच्या दाबाने ठरावीक ओढ देऊन बाळाला बाहेर काढले जाते. यामध्येही बाळाच्या टाळूला इजा होणे, मेंदुमध्ये रक्तस्त्राव होण्याची शक्यता असते.

प्रत्येक गरोदर स्त्रीस उपयुक्त असे 'प्रेग्नन्सी मराठी' हे पुस्तक आजच डाउनलोड करण्यासाठी येथे क्लिक करा.

3) सिझेरियन :
सिझेरियन डिलेव्हरी म्हणजे काय? सिझेरियन समज-गैरसमज, सिझेरियन ऑपरेशन खर्च किती येतो सिझेरियन नंतर काळजी सिझेरियन नंतर घ्यायची काळजी, सिझेरियन कसे करतात, सिझेरियन नंतर आहार सिझेरियन नंतर काय खावे वैगरे सिझेरियनची मराठीत माहिती पुढे दिली आहे.

सी-सेक्शन किंवा सीजर डिलेव्हरी म्हणजे काय?
सिझेरियन म्हणजे योनीमार्गातून बाळ बाहेर न आणता ओटीपोटावर छेद देऊन ऑपरेशनद्वारे बाळ पोटावरून बाहेर काढणे. ओटीपोटाला एक छोटीशी आडवी चीर देऊन गर्भाशयापर्यंत पोहचून प्रथम बाळ बाहेर काढले जाते. नंतर वार काढली जाते. गर्भाशय रिकामे केले जाते व सर्व भाग परत शिवला जातो. ऑपरेशनआधी मातेला भूल दिली जाते.

सिझेरियन नंतर घ्यायची काळजी –
शस्त्रक्रियेनंतर पहिले 24 तास वेदना होत असल्यामुळे झोपेची व वेदना कमी करणारी औषधे देवून वेदना कमी केल्या जातात. दुसऱ्या दिवशी स्त्री उठून बसू शकते, उभे राहता येते, चालता येते, तसेच बसून स्तनपानही करता येते. ऑपरेशननंतर साधारण 8-10 दिवस हॉस्पिटलमध्ये राहायला लागते.

सिझेरियन केंव्हा करावे लागते..?
• बाळंतपणात आईच्या किंवा बाळाच्या जिवाला धोका निर्माण झाल्याची खात्री होणे.
• ओटीपोटात मुलाचे थांबणे, मूल आडवेतिडवे किंवा पायाळू असल्यास.
• बाळाचे डोके मोठे असून जन्ममार्ग लहान असल्यास.
• बाळाच्या गळ्याभोवती नाळ गुरफटली जाणे.
जर वार ही गर्भाशयाच्या खालच्या भागात असल्यास (Placenta Previa). ‘प्लॅसेंट प्रिव्हिया’ म्हणजे खालच्या भागात वार असल्यास ( नेहमी ती वरच्या भागात असते ) ती गर्भारपणाच्या शेवटच्या काळात सुटून रक्तस्त्राव होऊ लागतो. नैसर्गिकरित्या प्रसूती अशा प्रसंगी कठीण असते तेंव्हा सिझेरियन शस्त्रक्रिया करावी लागते.
• पूर्वीच्या बाळंतपणात दोन वेळा सिझेरियनची शस्त्रक्रिया झालेली असल्यास.
• मातेचे काही आजार- उदा. मधुमेह, हृद्यविकार, गर्भाशयाच्या तोंडाचा कॅन्सर,ओटीपोटात मोठी गाठ, गरोदरपणात रक्तदाब खूपच जास्त असणे व त्यामुळे आकडी येणे इ. असल्यास.
• मातेचे वय 30 पेक्षा जास्त असल्यास.
तसेचं नैसर्गिक प्रसूतीमध्ये अडचणी येऊन बाळाचे डोके ठरावीक वेगाने खाली सरकले नाही किंवा गर्भाशयाचे तोंड उघडायला वेळ लागला इ. समस्या अचानक येऊ शकतात. अशा वेळी नैसर्गिक प्रसूतीचा प्रयत्न सोडून देऊन सिझेरियन शस्त्रक्रियेचा निर्णय घ्यावा लागतो.

प्रेग्नन्सी व बाळंतपण संबंधीत खालील उपयुक्त माहितीपूर्ण लेख सुद्धा वाचा..
‎कसा असावा गर्भावस्थेतील आहार
‎गर्भावस्थेत करावयाच्या वैद्यकीय तपासणी व टेस्ट
‎गरोदरपणात घ्यावयाची काळजी व महत्वाच्या सूचना
‎कोणती लक्षणे दिसतात तात्काळ जावे डॉक्टरांकडे..?
‎गरोदरपणातील समस्या आणि उपाय
‎डिलिव्हरी किंवा बाळंतपण संबंधीत सर्व काही माहिती जाणून घ्या..
‎प्रसूतीची (डिलिव्हरीची) लक्षणे व नैसर्गिक प्रसूती कशी होते..?
‎बाळंतपणाच्या आधीची धोकादायक लक्षणे कोणती आहेत..?
‎बाळंतपणानंतर कोणती काळजी घ्यावी..?

– डॉ. सतीश उपळकर
CEO, हेल्थ मराठी नेटवर्क

© कॉपीराईट विशेष सूचना : वरील माहिती आपणास कॉपी पेस्ट करून अन्य ठिकाणी वापरता येणार नाही. अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा व सूचना वाचा.

Labour & Delivery, C-Section (Cesarean Delivery) details cost, Mother care after cesarean delivery.


आपली प्रतिक्रिया द्या :
वरील माहिती आपणास कशी वाटली? किंवा आपल्या काही आरोग्य विषयक समस्या, प्रश्न असल्यास आम्हाला कळण्यासाठी येथे क्लिक करा. आमचे तज्ञ डॉक्टर आपल्या विविध प्रश्नांचे निश्चितच समाधान करतील.