स्किझोफ्रेनिया : लक्षणे, कारणे आणि उपचार मार्गदर्शन

371
views

Schizophrenia in Marathi Information. Schizophrenia causes and symptoms in Marathi. Schizophrenia treatment in Marathi.
Mental illnesses in Marathi. Mental health in Marathi.

स्किझोफ्रेनिया म्हणजे काय..?
स्किझोफ्रेनिया हा एक गंभीर असा मानसिक विकार असून त्यामुळे रुग्णास कोणतातरी भास, भ्रम जाणवतो. स्किझोफ्रेनिया हा गंभीर मानसिक विकार असला तरी लवकर निदान होऊन योग्य आणि दीर्घकालीन उपचार आणि जीवनशैलीमधील बदल केल्यास रूग्ण लवकरात लवकर सर्वसामान्य जीवन जगू शकतो.

स्किझोफ्रेनिया लक्षणे :

गर्भावस्थेसंबंधी सर्व माहिती 'प्रेग्नन्सी मराठी' ह्या पुस्तकात दिली आहे. हे पुस्तक डाउनलोड करण्यासाठी खलील बटन क्लिक करा.

  • मनात सतत विचित्र भास होणं,
  • मनात शंका संशय येणं,
  • स्वतःशी पुटपुटणं,
  • विनाकारण चिडचिड,
  • एकलकोंडेपणा,
  • विचित्र हातवारे करणं अशी लक्षणे जर सहा महिन्यांपेक्षा जास्त काळ जाणवली तर याला ‘स्किझोफ्रेनिया’ आजार झाला आहे असं म्हणता येईल.

 

स्किझोफ्रेनिया कारणे : 
स्किझोफ्रेनिया हा मनोविकार असून तो होण्याची अनेक कारणं जबाबदार असतात जसं की,

  • गुणसूत्रांमध्ये दोष (जेनेटिक दोष),
  • एखाद्या घटनेचा धक्का,
  • आनुवंशिकता – रक्तातल्या नातेवाईकांमध्ये आजार असल्यास तर शक्यता अधिक वाढते. आई वडिलांपैकी कोणाला असेल तर 10 ते 20 टक्के आजार होण्याची शक्यता असते.
  • मानसिक ताणतणाव,
  • ड्रग्स – अमलीपदार्थाचे व्यसन,
  • मेंदूमधील दोषांमुळे जसे, डोपामाईन नावाचे रसायनाचे प्रमाण मेंदूमध्ये वाढल्यास हा त्रास होऊ शकतो.

 

स्किझोफ्रेनिया उपचार : 
स्किझोफ्रेनिया हा गंभीर मानसिक विकार असला तरी लवकर निदान होऊन योग्य आणि दीर्घकालीन उपचार आणि जीवनशैलीमधील बदल केल्यास रूग्ण लवकरात लवकर सर्वसामान्य जीवन जगू शकतो. आधुनिक औषधांनी आजार त्वरित आटोक्यात येऊ शकतो.
योग्य उपचार करून साधारण 30-40 टक्के रूग्ण पूर्णपणे बरे होतात तर 30-40 टक्के रूग्णांमध्ये मधून-मधून लक्षणं जाणवतात. 20 टक्के रूग्ण मात्र पाहिजे तसा प्रतिसाद देत नाहीत आणि त्यांना आयुष्यभर उपचार सुरू ठेवावे लागतात.

उपचारपद्धतीत प्रामुख्याने अँटीसायकोटीक औषधोपचारांचा वापर केला जातो. वेळेवर आणि प्रामाणिकपणे औषधं घेणं हा उपचारांमधील सगळ्यात महत्त्वाचा भाग आहे. काही दिवस औषधं घेण्याने रुग्णाला जरी बरं वाटायला लागलं तरी उपचार किंवा औषधांचा कोर्स चालू ठेवावा. त्याशिवाय मनोचिकित्सकांचं कौन्सेलिंग स्किझोफ्रेनियाच्या उपचारास महत्त्वाचे ठरते. त्यामुळे वेळोवेळी आपल्या तज्ञ मनोचिकित्सकांचे मार्गदर्शन घ्या.

इलेक्ट्रोकल्टसिव्ह थेरपी (ECT) –
जर औषधांनी फरक पडला नाही किंवा रूग्ण खूपच हिंसक झाला किंवा औषधोपचार घेण्यास नकार दिल्यास रूग्णालयात दाखल करून इलेक्ट्रोकल्टसिव्ह थेरपी ECT उपचार करावा लागतो.

रिहॅबिलिटेशन थेरपी –
औषधोपचाराबरोबर रूग्णांच्या बाबतीत रिहॅबिलिटेशन थेरपीचा वापर करावा लागतो ज्यामुळे रुग्णाच्या दैनंदिन आयुष्याला शिस्त लावणं, कामाकरीता प्रोत्साहित करणं, स्वावलंबी बनवणं ज्यामुळे रूग्ण पुन्हा समाजात मिसळण्यासाठी तयार होऊ शकतो.

रुग्णाच्या कुटुंबीयांचे सहकार्य –
स्किझोफ्रेनियाचे बहुतांश रुग्ण हे त्यांच्या कुटुंबासोबतच राहतात. स्किझोफ्रेनियाच्या रुग्णांचं मानसिक खच्चीकरण मोठ्या प्रमाणावर होतं. अशावेळी त्यांच्या नातेवाईकांची भूमिका महत्त्वाची असते.
नियमित औषधोपचारात रूग्णाला समजून घेण्यात, औषधे वेळेवर देण्यात आणि सतत प्रोत्साहित करण्यात रुग्णाच्या सांभाळ करणाऱ्या घरच्यांची महत्वाची जबाबदारी असते.

Schizophrenia is a chronic and severe mental disorder that affects how a person thinks, feels, and behaves.
Get Information about Schizophrenia in Marathi.



प्रतिक्रिया द्या :