स्वादुपिंडशोथ (Pancreatitis)

154
views

स्वादुपिंडशोथ (Pancreatitis):
या विकारात स्वादुपिंड [Pancreas] नामक अवयव संक्रमित होऊन त्यास सूज येते.

स्वादुपिंडाचे काये :
पचनक्रियेमध्ये स्वादुपिंड महत्वाची भुमिका निभावतो. हा अवयव पोटा जवळ असून त्यामधून महत्वाच्या स्त्रावांचे स्त्रवण होत असते. या स्रावांमध्ये पाचकस्राव (Digestive enzymes), इन्सुलिन स्त्राव आणि Glucagons या महत्वच्या स्त्रावांचे स्त्रवण स्वादुपिंडातून होत असते.
हे स्राव स्वादुपिंड नलिकेतून ग्रहणीमध्ये येऊन आहाररसामध्ये मिसळून पचनक्रियेमध्ये भाग घेतात.
मात्र जेंव्हा स्वादुपिंड नलिकेमध्ये अवरोध (Block) निर्माण होतो तेंव्हा स्वादुपिंडातील स्त्राव ग्रहणीमध्ये जाण्यास अडथळा होतो. त्यामुळे स्वादुपिंड संक्रमित होऊन त्यास सुज येते. शरीराला आवश्यक असणाऱया स्वादुपिंड स्त्रावांच्या कमतरतेमुळे शरीरात असंतुलन निर्माण होते. पचनक्रियेवर विपरीत परिणाम होतो. रक्तातील साखरेवर नियंत्रण ठेवणाऱया इन्सुलिन स्त्रावाच्या कमतरतेमुळे रक्तातील साखर अनियंत्रित होते. पर्यायाने मधुमेहाची स्थिती उद्भवते.

स्वादुपिंडशोथाची कारणे :
◦ ह्या रोगाची प्रमुख कारणे ही आहारासंबंधी असतात. जसे अधिक स्नेहयुक्त आहार सेवन करणे,
◦ अत्यधिक मद्यपानामुळे स्वादुपिंडशोथ होतो.
◦ विविध विकारांमुळे स्वादुपिंडशोथ होऊ शकतो. जसे पित्ताशयाचे विकार, पित्ताशयात खडे होणे, पेप्टिक अल्सर, स्वादुपिंडाचा कैन्सर, हाइपरथायरोडिज्म, मम्प्स, उच्चरक्तदाब यासारखे विकारातून उपद्रवस्वरुपात स्वादुपिंडशोथ होतो.
◦ स्वादुपिंडामध्ये विकृती उत्पन्न झाल्यामुळे जसे स्वादुपिंडात खडे होणे, जीवाणू संक्रमण होणे यांमुळे स्वादुपिंडशोथ होतो.
◦ उदर, पोट या ठिकाणी आघात झाल्याने, स्वादुपिंडास आघात झाल्याने ही स्थिती उद्भवू शकते.

गर्भावस्थेसंबंधी सर्व माहिती 'प्रेग्नन्सी मराठी' ह्या पुस्तकात दिली आहे. हे पुस्तक डाउनलोड करण्यासाठी खलील बटन क्लिक करा.



प्रतिक्रिया द्या :