मधुमेहामुळे कोणकोणते दुष्परीणाम होतात..? (Diabetes Complications in Marathi)

675
views

मधुमेह हा एक गंभीर असा आजार आहे. मधुमेह असल्यास रुग्णांनी विशेष काळजी घेणे आवश्यक असते. रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रित ठेवावी लागते. अधिक काळापर्यंत जर रक्तामध्ये साखर वाढलेल्या स्वरुपात राहिल्यास, साखरेवर नियंत्रण न ठेवल्यास रक्तवाहिन्या, चेतासंस्था (नर्व्हस सिस्टीम) यांवर गंभीर परिणाम होतो. हृदय, डोळे, किडनी, मज्जातंतू, पाय हे अवयव मधुमेहात विशेष जपावे लागतात. याची चार प्रकारात विभागणी करता येईल.
(1) हृदय आणि मेंदूवरील परिणाम
(2) डायबेटिक नेफ्रोपॅथी
(3) डायबेटिक रेटिनोपॅथी
(4) डायबेटिक न्यूरोपॅथी

(1) हृदय आणि मेंदूवरील परिणाम –
हार्ट अटॅक येण्याचा, पक्षाघाताचा (स्ट्रोक) धोका मधुमेहामुळे वाढतो. हृद्याचे विविध विकार मधुमेहामुळे उदभवतात. उच्च रक्तदाबाची समस्या, धमनीकाठिन्यता हे विकार होतात. हृदयाशी संबंधित आजाराची शक्यता मधुमेहात दुपटीने वाढते आणि 75% मधुमेहींचा मृत्यू हृदयाच्या रक्तवाहिन्यांच्या आजाराने होतो.

(2) डायबेटिक नेफ्रोपॅथी –
मधुमेहावर योग्य उपचारांनी नियंत्रण न ठेवल्यास किडनीच्या कार्यावर विपरीत परिणाम होतो त्याला डायबेटिक नेफ्रोपॅथी असे म्हणतात. यामुळे किडन्या निकामी होऊन डायलिसिस किंवा किडनी ट्रांस्प्लांटेशन करण्याची गरज निर्माण होते. किडण्या निकामी होण्याची कारणे जाणून घ्या..

(3) डायबेटिक रेटिनोपॅथी –
अनियंत्रित मधुमेहामुळे डोळ्यांची प्रचंड हानी होते त्याला डायबेटिक रेटिनोपॅथी असे म्हणतात. मधुमेहामुळे डोळ्यांचे विविध गंभीर विकार उद्भवतात. मोतीबिंदू (Cataract), काचबिंदू (Glaucoma) हे डोळ्यांचे विकार होतात. आज मधुमेह हे अंधत्व येण्याचे प्रमुख कारण ठरत आहे. बहुतांश मधुमेही रुग्णांमध्ये 15 वर्षांनंतर डायबेटिक रेटिनोपॅथी उद्भवण्याची शक्यता असते. डोळ्यांसमोर अंधारी येणं अथवा अस्पष्ट दिसणं, डोकेदुखी, चष्म्याचा नंबर बदलणं, दृष्टी कमजोर होणं ही लक्षणे डायबेटिक रेटिनोपॅथीची आहेत. यासाठी प्रत्येक मधुमेही रुग्णाने दरवर्षी न विसरता डोळ्यांची तपासणी करून घेणं आवश्यक आहे. 

(4) डायबेटिक न्यूरोपॅथी –
मधुमेहाच्या दुष्परिणामामुळे नाड्या प्रभावित होतात. त्यामुळे डायबेटिक न्युरोपॅथी, डायबेटिक फूट अल्सर हे विकार उद्भवतात. डायबेटिक न्यूरोपॅथीमध्ये शरीरातील मज्जातंतूंची हानी होते त्यामुळे स्नायूंची ताकद कमी होते, हातापायात बधिरपणा, संवेदना कमी होणे, मुंग्या येणे, वेदना होतात, मूत्रविसर्जनावर ताबा राहत नाही. संवेदना कमी झाल्यामुळे पायाचे अल्सर होऊ शकतात, जे बरे व्हायला त्रासदायक असतात. कित्येक वेळा पाय गमवायचीसुद्धा वेळ येऊ शकते. 

महाहेल्थ अॅप..
ही सर्व माहिती 'महाहेल्थ' ह्या स्मार्टफोन अॅपमध्ये दिली आहे. या मोफत अॅपमध्ये सर्व आरोग्यविषयक माहिती ऑफलाईनसुध्दा वाचता येईल. हे अॅप डाउनलोड करण्यासाठी खालील बटन क्लिक करा.

म्हणजे मधुमेहावर नियंत्रण न ठेवल्यास हे दुष्परिणाम भोगावे लागतील..
• हार्ट अटॅक येणे.
• ‎धमनीकठिण्य, उच्च रक्तदाब समस्या निर्माण होते.
• ‎हृदयाचे विविध विकार होतात.
• ‎पक्षाघात (स्ट्रोक) येणे.
• ‎अंधत्व येणे.
• ‎मधुमेहामुळे डोळ्यांचे विविध गंभीर विकार उद्भवतात.
• ‎किडन्या निकामी होतात.
• ‎डायबेटिक न्यूरोपॅथी होऊन पाय गमावणे, हातापायाची शक्ती कमी होणे.

हे गंभीर परिणाम मधुमेहाकडे दुर्लक्ष केल्याने होतात. त्यासाठी प्रत्येकाने नियमित रक्तातील साखरेची तपासणी करुन घ्यावी. मधुमेह असल्यास तज्ञांद्वारा योग्य उपचार करुन घ्यावेत. जेणेकरुन रक्तातील साखर नियंत्रताणात राहून वरील गंभीर दुष्परिणामापासून दूर राहता येईल.

मधुमेह माहिती मराठीत :
डायबेटीस किंवा मधुमेह संबंधित खालील मराठीतील उपयुक्त लेखसुध्दा वाचा..
मधुमेह म्हणजे काय व त्याची कारणे
मधुमेहाची लक्षणे
मधुमेहाचे प्रकार
मधुमेहाचे निदान तपासणी व टेस्ट कशी करावी..?
मधुमेहामुळे होणारे दुष्परिणाम
मधुमेह आणि उपचार
मधुमेह आणि आहार मार्गदर्शन (Diet Chart)
मधुमेह होऊ नये म्हणून कोणती काळजी घ्यावी..?

© कॉपीराईट विशेष सूचना : वरील माहिती आपणास कॉपी पेस्ट करून अन्य ठिकाणी वापरता येणार नाही. अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा व सूचना वाचा.

– डॉ. सतीश उपळकर
CEO, Health Marathi Network

मधुमेहामुळे कोणकोणते दुष्परीणाम होतात..? मधुमेहाचे परिणाम diabetes complications Treatment in Marathi Obesity heart attack eyes kidney and diabetes neuropathy retinopathy nephropathy in Marathi ayurvedic medicines for diabetes in marathi Diabetes Complications in Marathi madhumeha in marathi site ayurveda diabetes and life aarogya madhumeh upchar symptoms causes treatment checkup test diagnosis ppt pdf chart book diet guide in marathi


आपली प्रतिक्रिया द्या :
वरील माहिती आपणास कशी वाटली? किंवा आपल्या काही आरोग्य विषयक समस्या, प्रश्न असल्यास आम्हाला कळण्यासाठी येथे क्लिक करा. आमचे तज्ञ डॉक्टर आपल्या विविध प्रश्नांचे निश्चितच समाधान करतील.